Van 714 naar bijna 800: een rally die niemand zag aankomen
De Amsterdamse beurs beleeft een najaar dat de stoutste verwachtingen overtreft. De AEX sloot vrijdag opnieuw hoger en bevindt zich nog slechts anderhalf procent onder het jaarrecord van 794,27 punten, dat eind juli werd neergezet. Met het huidige momentum lijkt zelfs de symbolische grens van 800 punten binnen handbereik.
Wie eind oktober had voorspeld dat de index zo snel zou herstellen, was waarschijnlijk weggelachen. Op dat moment stond de AEX nog op 714 punten, ruim tien procent lager dan het huidige niveau. In amper vijf weken tijd heeft de markt een draai gemaakt die illustreert hoe snel sentiment kan omslaan wanneer de juiste katalysator zich aandient.
Die katalysator is ondubbelzinnig de rentemarkt. De Amerikaanse tienjaarsrente is sinds eind oktober gedaald van 4,9 naar 4,25 procent. Die beweging heeft als een sneeuwbaleffect gewerkt: dalende rentes maken toekomstige kasstromen meer waard, wat vooral ten goede komt aan groeiaandelen die op basis van die toekomstige winsten worden gewaardeerd.
Adyen als graadmeter: van halvering naar comeback
Het meest sprekende voorbeeld van de sentimentswisseling is Adyen. Het Amsterdamse betaalplatform was vrijdag de grootste stijger in de AEX met een plus van 2,7 procent, aangejaagd door een opvallende draai van zakenbank Citigroup. De analisten schakelden van een verkoopadvies naar een koopadvies en verdubbelden hun koersdoel naar 1.400 euro.
De opmars van Adyen is des te opmerkelijker wanneer je het in perspectief plaatst. Eind oktober was het aandeel ten opzichte van de jaarhoogtes meer dan gehalveerd. Nu, slechts enkele weken later, staat het bedrijf op het punt om voor het gehele jaar weer in positief territorium te komen. Het is een schoolvoorbeeld van hoe snel de markt kan corrigeren wanneer de angst eenmaal wegebt.
Adyen staat niet alleen. Over de gehele linie zijn het groeiaandelen die deze week het voortouw nemen. Dat is een opvallende verschuiving, want nog geen maand geleden zou precies dit type aandelen juist het hardst zijn afgestraft bij stijgende koersen elders. De rentegevoeligheid van groeiaandelen werkt nu in hun voordeel.
Sterk Amerikaans banenrapport gooit roet in het eten
Het feest op de beurzen kreeg vrijdagmiddag een onverwachte domper. Om half drie Nederlandse tijd publiceerde het Amerikaanse ministerie van arbeid de maandelijkse werkgelegenheidscijfers, en die vielen steviger uit dan voorzien. Er werden in november meer banen gecreeerd dan analisten hadden verwacht, en de loongroei bedroeg 4 procent op jaarbasis.
In normale tijden zou een sterke arbeidsmarkt goed nieuws zijn. Maar in het huidige klimaat, waarin de Federal Reserve worstelt met hardnekkige inflatie, werkt het averechts. Hogere lonen betekenen meer koopkracht, wat de inflatie kan aanwakkeren en de Fed kan dwingen om langer vast te houden aan het huidige rentebeleid. De hoop op snelle renteverlagingen in 2024 krijgt daarmee een zet.
De obligatiemarkten reageerden direct. De Nederlandse tienjaarsrente steeg met 8 basispunten naar 2,60 procent, de Duitse met 7 basispunten naar 2,27 procent en de Amerikaanse met 9 basispunten naar 4,06 procent. Alleen de Britse rente bewoog licht de andere kant op met een daling van 2 basispunten. Het was een duidelijk signaal dat de markt het banenrapport als inflatoir interpreteert.
Weekoverzicht: Europa wint, Amerika aarzelt
Op weekbasis laten de Europese beurzen een overtuigend beeld zien. De AEX won 1,4 procent in de afgelopen vijf handelsdagen en staat nu 2,2 procent hoger voor de maand december. Het jaarrendement bedraagt 13,5 procent, of 16,7 procent wanneer herbelegde dividenden worden meegerekend. Dat zijn cijfers waar begin dit jaar weinig beleggers op hadden durven hopen.
Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan is het beeld minder eenduidig. De Dow Jones verloor deze week 0,4 procent en de S&P 500 daalde licht met 0,3 procent. De Amerikaanse markt lijkt even op adem te komen na een sterk november, terwijl Europa het stokje overneemt.
Individuele uitblinkers: Besi bereikt nieuwe top
Naast Adyen viel binnen de AEX ook chiptoeleverancier Besi op. Het aandeel steeg 1,7 procent en bereikte daarmee een nieuw historisch hoogtepunt. De chipaandelen blijven een van de sterkste themas op de beurs, hoewel niet alle namen meeprofiteren: branchegenoot ASMI moest juist 3,6 procent inleveren. Die divergentie binnen dezelfde sector onderstreept het belang van selectiviteit, ook in populaire themas.
Het aantal dalers in de AEX was deze week beperkt, wat het brede karakter van de stijging bevestigt. Wanneer niet slechts een handvol zwaargewichten de index omhoog trekken maar de stijging breed gedragen wordt, is dat doorgaans een gezond signaal voor de duurzaamheid van een rally.
Wat betekent dit voor de komende weken?
De markt bevindt zich op een kruispunt. Aan de ene kant is het momentum sterk en wijst de technische structuur omhoog. Aan de andere kant waarschuwt het arbeidsmarktrapport dat de inflatiestrijd nog niet gestreden is. De komende Fed-vergadering op 13 december wordt cruciaal: niet zozeer voor het rentebesluit zelf, dat naar verwachting ongewijzigd blijft, maar voor de toon en de projecties die voorzitter Powell meegeeft.
Voor beleggers die de afgelopen weken aan de zijlijn stonden, illustreert deze rally een terugkerend fenomeen: de grootste koersbewegingen vinden vaak plaats op momenten van maximale onzekerheid. Eind oktober, toen de stemming op zijn somberst was, begon de opmars die de AEX nu richting een recordniveau stuwt. Wie wacht op zekerheid voordat hij handelt, komt bijna per definitie te laat.
Een gestructureerde aanpak helpt om in dergelijke omstandigheden niet verlamd te raken door twijfel. Wanneer signalen convergeren, technische patronen bevestigd worden door fundamentele verschuivingen zoals de rentedaling, en het volume de beweging ondersteunt, ontstaat een kader waarbinnen beslissingen genomen kunnen worden. Niet op basis van onderbuikgevoel, maar op basis van meetbare criteria.