Een getal dat alles zegt
De University of Michigan publiceerde donderdag de meest verontrustende peiling in haar geschiedenis. De Consumer Sentiment Index voor april kwam uit op 47,6 — het laagste niveau ooit gemeten. De markt rekende op 52,0, wat al pessimistisch zou zijn geweest. De werkelijkheid was aanzienlijk slechter.
Om het getal in perspectief te plaatsen: tijdens de financiële crisis van 2008 daalde de index naar 55,3. Tijdens de coronacrash van 2020 naar 71,8. De huidige 47,6 zit dus ruim onder de dieptepunten van de twee grootste economische schokken van de 21e eeuw.
Wat de peiling extra veelzeggend maakt, is de timing. Bijna 98 procent van de respondenten vulde de enquête in vóór de aankondiging van het staakt-het-vuren met Iran. Het cijfer weerspiegelt dus het sentiment tijdens de oorlog, niet erna. De vraag is of het staakt-het-vuren, hoe fragiel ook, de stemming in mei zal verbeteren — of dat de schade al is aangericht.
Inflatieverwachtingen exploderen
Minstens zo alarmerend als het sentimentscijfer zelf zijn de inflatieverwachtingen van consumenten. De verwachte inflatie over één jaar sprong naar 4,8 procent, omhoog van 3,8 procent in maart. Dat is de sterkste maandelijkse stijging in jaren.
De langetermijnverwachting (vijf tot tien jaar) steeg eveneens, van 3,2 naar 3,4 procent. Dat is problematisch voor de Federal Reserve, die de langetermijnverwachtingen rond de 2 procent wil houden. Wanneer consumenten structureel hogere inflatie verwachten, gaan ze zich ernaar gedragen: ze eisen hogere lonen, accepteren hogere prijzen en stellen grote aankopen uit of vervroegen ze — precies het gedrag dat inflatie in stand houdt.
De energiecrisis rond de Straat van Hormuz is de voornaamste drijfveer. Benzineprijzen stegen in maart met 21,2 procent op maandbasis. Dat is een schok die elke consument dagelijks voelt, ongeacht inkomen of vermogen. Het verklaart waarom het sentiment zo breed is ingestort.
Inflatie in maart: 3,3 procent met een energieschok
De CPI-cijfers die eveneens donderdag verschenen, bevestigen het beeld. De totale consumentenprijsinflatie bedroeg 3,3 procent op jaarbasis, gedreven door de energiecomponent die 10,9 procent steeg. De kerninflatie — exclusief voedsel en energie — bleef met 2,6 procent relatief beheersbaar.
Er is een lichtpunt: de maandelijkse kerninflatie kwam uit op slechts 0,2 procent, lager dan verwacht. Huurprijzen — de hardnekkigste inflatiecomponent van de afgelopen twee jaar — stegen met 3,0 procent op jaarbasis, het laagste niveau sinds augustus 2021. De onderliggende inflatietrend koelt dus af, maar wordt overschaduwd door de energieschok.
Voor de Federal Reserve creëert dit een dilemma. De kerninflatie zou normaal gesproken ruimte bieden voor renteverlaging. Maar de headline-inflatie van 3,3 procent en de exploderende verwachtingen van consumenten maken dat politiek onmogelijk. De markt prijst dan ook geen renteverlaging in vóór september.
TSMC doorbreekt het sombere beeld
Temidden van het macro-economische pessimisme kwam één bedrijf met cijfers die het tegenovergestelde verhaal vertellen. TSMC, 's werelds grootste chipfabrikant, rapporteerde een kwartaalomzet van 1.134 biljoen Taiwanese dollar — omgerekend circa 35,7 miljard dollar. Het was de eerste keer dat TSMC de grens van 1 biljoen NT-dollar in een enkel kwartaal doorbrak.
De omzetgroei bedroeg 35 procent ten opzichte van een jaar eerder, volledig gedreven door de vraag naar AI-chips. Het was het negende opeenvolgende kwartaal waarin TSMC een record vestigde. De verwachte nettowinst van 542,6 miljard NT-dollar onderstreept de winstgevendheid van het AI-segment.
Het contrast met het consumentensentiment is veelzeggend. Terwijl gewone Amerikanen somberder zijn dan ooit, investeren bedrijven recordbedragen in AI-infrastructuur. Het zijn twee economieën in één: de consumenteneconomie die piept en kraakt onder energiekosten en onzekerheid, en de bedrijfsinvesteringseconomie die voluit draait op technologische transformatie.
De markt kiest technologie boven sentiment
De beurs reageerde gemengd op de datadump van donderdag. De S&P 500 sloot 0,1 procent lager, de Dow verloor 0,6 procent, maar de Nasdaq steeg 0,4 procent. De Nasdaq profiteerde van de TSMC-cijfers en de Meta Muse Spark-aankondiging eerder die week, terwijl de Dow leed onder de implicaties van het consumentensentiment voor cyclische aandelen.
Op weekbasis was het beeld overigens overwegend positief: de S&P 500 won 3,6 procent, de Nasdaq 4,7 procent en de Dow 3,0 procent — de beste week sinds november 2025. De rally werd grotendeels gedreven door het staakt-het-vuren eerder in de week, dat het sentimentcijfer van donderdag slechts gedeeltelijk kon temperen.
De boodschap van de markt is helder: bedrijfswinsten en technologische innovatie wegen zwaarder dan consumentensentiment, zolang de economie niet daadwerkelijk in recessie glijdt. Maar dat is precies het risico. Als het sentiment van 47,6 zich vertaalt in lagere bestedingen en dalende detailhandelsverkopen, kan de markt niet eeuwig wegkijken.
Wat betekent dit voor beleggers?
De data van donderdag schetst een economie op een kantelpunt. De energieschok vreet aan het consumentenvertrouwen, de inflatie blijft hardnekkig en de Fed zit klem. Tegelijkertijd laten bedrijven als TSMC zien dat bepaalde segmenten van de economie in uitstekende gezondheid verkeren.
Voor beleggers die breed gespreid zijn, is de kernboodschap dat de divergentie tussen technologie en de rest van de economie waarschijnlijk aanhoudt. Chipmakers en AI-infrastructuur profiteren van structurele vraag die losstaat van het consumentensentiment. Cyclische sectoren — retail, horeca, transport — zijn kwetsbaarder voor een verdere verslechtering.
Het record-lage sentiment is paradoxaal genoeg niet per se slecht nieuws voor aandelen. Historisch gezien zijn extreme dieptepunten in consumentenvertrouwen vaak contraire koopsignalen — het moment waarop al het slechte nieuws is ingeprijsd. Maar die logica werkt alleen als de economie niet daadwerkelijk instort. De komende weken, met het kwartaalcijferseizoen in volle gang, zullen bepalen aan welke kant de balans doorslaat.