Op 30 maart 2026 gebeurde wat veel analisten al vreesden maar hoopten te vermijden: de Indiase roepie doorbreek de psychologisch belangrijke grens van 95 per Amerikaanse dollar. De munt bereikte een intraday-dieptepunt van 95,22 voordat zij enigszins herstelde naar een slotkoers van 94,83 — een absoluut record. India beschikt daarmee over de slechtst presterende valuta in heel Azie, een ongewenste titel voor de op twee na grootste economie van het continent.
Olie als hoofdschuldige
De belangrijkste oorzaak van de val is de explosief gestegen olieprijs. India is een van de grootste olie-importeurs ter wereld en dekt meer dan 80 procent van zijn energiebehoefte via import. De Brent-olieprijs is in maart 2026 met meer dan 51 procent gestegen — de grootste maandelijkse stijging ooit. Door de blokkade van de Straat van Hormuz en het conflict met Iran is het aanbod drastisch gekrompen, en India betaalt de rekening.
Elke stijging van $10 per vat olie kost India naar schatting $15 miljard per jaar aan extra importkosten. Met de olieprijs boven de $110 betekent dit een enorme druk op de lopende rekening, de deviezenreserves en uiteindelijk de wisselkoers. Het is een vicieuze cirkel: een zwakkere roepie maakt olie-import nog duurder, wat de munt verder onder druk zet.
Kapitaalvlucht verergert de situatie
Naast de olieschok speelt een massale uittocht van buitenlandse investeerders een cruciale rol. In maart 2026 trokken buitenlandse beleggers bijna $12 miljard uit de Indiase aandelenmarkten — een van de grootste maandelijkse uitstromen in de geschiedenis van het land. De combinatie van geopolitieke onzekerheid, een sterke dollar en aantrekkelijkere rendementen in de VS maakt Indiase activa minder aantrekkelijk.
De Reserve Bank of India (RBI) heeft geprobeerd de val te remmen door de deviezenmarkt actief te bewerken. Nieuwe prudentiele normen dwingen banken om hun netto open forexposities te beperken tot maximaal $100 miljoen per dag, met een nalevingsdeadline van 10 april. Maar de maatregel had een onverwacht bijeffect: er ontstond een koerskloof tussen de onshore- en offshoremarkten, die traders benutten voor arbitrage. Het resultaat was dat de roepie na een kort herstel opnieuw daalde.
Goldman Sachs had het voorspeld
Het is vermeldenswaardig dat Goldman Sachs al op 18 maart waarschuwde dat de roepie richting 95 per dollar kon bewegen als het conflict in het Midden-Oosten zou aanhouden. De zakenbank wees op de structurele kwetsbaarheid van India voor olieschokken en de beperkte ruimte van de RBI om de wisselkoers te verdedigen zonder de deviezenreserves significant aan te spreken.
Die reserves bedragen momenteel circa $620 miljard — een comfortabel bedrag, maar aanzienlijk minder dan de meer dan $700 miljard van een jaar geleden. De RBI loopt het risico dat het te veel vuurkracht verbruikt in een gevecht dat het uiteindelijk niet kan winnen als de olieprijs hoog blijft.
Bredere implicaties voor opkomende markten
De crisis van de roepie staat niet op zichzelf. Veel opkomende markten met een hoge olie-afhankelijkheid — waaronder Turkije, Zuid-Afrika en Indonesie — ervaren vergelijkbare valutadruk. De sterke dollar, gecombineerd met hoge energieprijzen, creëert een giftige cocktail voor landen die afhankelijk zijn van dollarfinanciering en grondstoffen-import.
Voor westerse beleggers met exposure naar opkomende markten is dit een duidelijk waarschuwingssignaal. Valutarisico kan het rendement op buitenlandse beleggingen snel tenietdoen. Een ETF op de Indiase Nifty 50-index die in dollars is gedenomineerd, verliest niet alleen door de daling van de aandelenkoersen maar ook door de depreciatie van de roepie.
Vooruitblik
De komende weken zullen bepalend zijn. Als de olieprijzen dalen door de-escalatie in het Midden-Oosten, kan de roepie snel herstellen. Maar als het conflict aanhoudt, achten sommige analisten een verdere daling naar 100 per dollar niet uitgesloten. Dat zou een ongekende klap zijn voor de Indiase economie en het vertrouwen van buitenlandse investeerders.
India blijft op de langere termijn een aantrekkelijke groeimarkt, maar op korte termijn is voorzichtigheid geboden. De roepie op 95 is een symptoom van dieperliggende kwetsbaarheden die niet van de ene op de andere dag verdwijnen.