Een kwartaal dat niemand had voorspeld
Begin januari 2026 leek het jaar rustig te beginnen. De markten kwamen uit een solide 2025 en de verwachtingen voor bedrijfswinsten waren positief. Maar het eerste kwartaal ontpopte zich al snel tot een van de meest turbulente periodes sinds de financiële crisis. De S&P 500 sloot het kwartaal af op minus 4,6 procent, met maart als slechtste maand sinds september 2022. Wat begon als een geopolitiek incident, groeide uit tot een breed gedragen marktcorrectie die beleggers wereldwijd dwong tot herpositionering.
De drie grote thema’s die het kwartaal bepaalden: de escalatie rond de Straat van Hormuz en de bijbehorende olieschok, de afstraffing van de technologiesector, en een historisch vonnis van het Amerikaanse Supreme Court over de Liberation Day-tarieven. Elk van deze ontwikkelingen had op zichzelf al marktbewegend geweest, maar samen vormden ze een cocktail van onzekerheid die het beleggerssentiment fundamenteel veranderde.
De Straat van Hormuz-crisis: grootste energieverstoring sinds de jaren zeventig
Het begon eind februari met Amerikaanse luchtaanvallen op Iraanse doelen. De reactie van Iran volgde snel: op 4 maart werd de Straat van Hormuz effectief gesloten voor westerse scheepvaart. Via deze zeestraat, nog geen 55 kilometer breed op het smalste punt, passeert normaal gesproken zo’n 20 procent van de wereldwijde olietoevoer. Het tankertransport daalde met circa 98 procent ten opzichte van het niveau voor het conflict.
De olieprijs reageerde explosief. Brent-olie steeg van circa 68 dollar per vat begin kwartaal naar een piek van 126 dollar, een stijging van meer dan 80 procent. Het was de snelste olieprijsstijging in de recente geschiedenis, sneller nog dan tijdens eerdere conflicten. Op 8 maart passeerde Brent de grens van 100 dollar per vat voor het eerst in vier jaar.
De economische gevolgen reikten verder dan alleen de energiemarkt. Hogere olieprijzen werkten direct door in inflatieverwachtingen, wat centrale banken in een lastig parket bracht. De Federal Reserve hield de rente vast op 3,50 tot 3,75 procent, terwijl de ECB eveneens pas op de plaats maakte met een depositorente van 2,00 procent. Beide centrale banken verwezen expliciet naar de geopolitieke onzekerheid als reden voor terughoudendheid.
Techsector zwaar geraakt: Microsoft slechtste kwartaal sinds 2008
De technologiesector, jarenlang de motor achter de brede marktwinsten, was in het eerste kwartaal juist de grootste rem. Microsoft voerde de lijst aan met een koersdaling van 23,3 procent, het slechtste kwartaal voor het bedrijf sinds het vierde kwartaal van 2008. Twijfels over het rendement op de enorme AI-investeringen en teleurstellende adoptiecijfers voor Copilot ondermijnden het vertrouwen van beleggers.
Microsoft stond niet alleen. Nvidia verloor 6,5 procent ondanks een omzetgroei van 73 procent, Apple daalde 6,6 procent en Tesla zakte circa 20 procent year-to-date na teleurstellende leveringscijfers van 358.023 voertuigen in het eerste kwartaal, ruim onder de verwachte 365.645. De zogenaamde Magnificent Seven, die de afgelopen jaren de markt droegen, werden in 2026 eerder een blok aan het been.
De Nasdaq daalde met meer dan 10 procent year-to-date. Beleggers begonnen kritischer te kijken naar de daadwerkelijke opbrengsten van AI-investeringen, na een periode waarin bijna elk bedrijf met een AI-label werd beloond. De verschuiving van euforie naar bewijs was een van de meest opvallende sentimentswisselingen van het kwartaal.
Energie als enige winnaar in een rood kwartaal
Terwijl vrijwel alle sectoren in het rood eindigden, was de energiesector de grote uitzondering. In maart steeg de sector met 10,3 procent, als enige in positief territorium. Occidental Petroleum won 26 procent, Marathon Petroleum steeg 24,8 procent en ExxonMobil klom 13,3 procent.
De sectorrotatie was bijzonder zichtbaar in Europa. Op de AEX koerste Shell consequent hoger terwijl chipaandelen als ASML, Besi en ASMI juist de zwaarste klappen opvingen. Dat patroon herhaalde zich op meerdere beursdagen gedurende het kwartaal: energie omhoog, tech omlaag. Voor beleggers die breed gespreid zaten, bood de energiepositie een gedeeltelijke buffer tegen de techverliezen.
Supreme Court schrapt Liberation Day-tarieven
Een onverwacht juridisch keerpunt kwam in februari, toen het Amerikaanse Supreme Court in de zaak Learning Resources, Inc. tegen Trump met 6 tegen 3 stemmen oordeelde dat de tarieven die Trump op 2 april 2025 had ingesteld ongrondwettelijk waren. Het gebruik van noodbevoegdheden voor het opleggen van handelstarieven was volgens het Hof niet rechtmatig.
De praktische impact was enorm: de Amerikaanse overheid bleek circa 166 miljard dollar te moeten terugbetalen aan meer dan 330.000 bedrijven die de tarieven hadden betaald. Voor de markten was het vonnis een opluchting, maar het creëerde ook nieuwe onzekerheid over het toekomstige handelsbeleid van de VS.
Precies een jaar na Liberation Day, op 2 april 2026, stond de S&P 500 ondanks alle turbulentie circa 16 procent hoger dan direct na de tariefaankondiging. Opvallend genoeg presteerden internationale markten beter: de Shanghai Composite, de Kospi en de Nikkei 225 overtroffen allemaal de Amerikaanse indices over diezelfde periode.
Record M&A-activiteit ondanks alle onzekerheid
Ondanks de marktonrust bereikte de wereldwijde fusie- en overnameactiviteit een record van 1,2 biljoen dollar in het eerste kwartaal, een stijging van 42 procent ten opzichte van een jaar eerder. Er waren maar liefst 22 megadeals van meer dan 10 miljard dollar elk.
De drijfveer achter veel van deze deals was AI-consolidatie. OpenAI haalde in maart een financieringsronde op van 122 miljard dollar, geleid door Amazon en Nvidia. In de energiesector fuseerden Devon Energy en Coterra Energy in een deal van 58 miljard dollar. De boodschap van het dealvolume was duidelijk: ondanks de koerscorrecties was het strategische vertrouwen in de toekomst niet verdwenen.
Vooruitblik: wat betekent dit voor het tweede kwartaal?
Het eerste kwartaal van 2026 heeft de kaarten flink geschud. De energiemarkt blijft afhankelijk van het verloop van het conflict rond de Straat van Hormuz. Zolang het olietransport niet structureel herstelt, blijven de risico’s voor de olieprijs opwaarts en daarmee de inflatiedruk aanwezig.
Voor de techsector zal het komende cijferseizoen cruciaal zijn. Analisten verwachten een winstgroei van 13,2 procent voor de S&P 500, het zesde opeenvolgende kwartaal met dubbelcijferige groei. De vraag is of de daadwerkelijke resultaten het geschonden vertrouwen kunnen herstellen, met name bij de grote technologiebedrijven die zulke enorme bedragen in AI investeren.
Het consumentenvertrouwen, dat via de Michigan-index in maart met 53,3 een lagere stand bereikte dan tijdens het dieptepunt van de financiële crisis in 2008, vormt een aanvullend zorgpunt. Moody’s schat de kans op een recessie inmiddels op 49 procent.
Voor beleggers onderstreept dit kwartaal het belang van spreiding en discipline. De winnaars en verliezers van Q1 waren vaak elkaars spiegelbeeld. Wie alleen in tech zat, kreeg de volle klap. Wie breed gespreid was, met posities in energie en internationale markten, doorstond de storm aanzienlijk beter. In een markt waar geopolitiek, technologie en monetair beleid tegelijkertijd verschuiven, is een systematische aanpak geen luxe maar noodzaak.