Vanguard's Mega Cap Growth ETF heeft 46% in vijf aandelen — concentratierisico voor passieve beleggers

63 holdings, maar 46% in vijf aandelen

De Vanguard Mega Cap Growth ETF (NYSEARCA:MGK) bezit op papier 63 verschillende aandelen. Dat aantal suggereert een redelijke spreiding. Maar wanneer beleggers naar de daadwerkelijke gewichten kijken, blijkt vijf namen samen bijna 46 procent van het totale fondsvermogen voor hun rekening te nemen. Met andere woorden: nog geen 8 procent van de holdings draagt bijna de helft van het portefeuillerisico.

Voor passieve beleggers die MGK kochten als 'gediversifieerde Amerikaanse groei-exposure', is dit een ontnuchterende vaststelling. De feitelijke risicoblootstelling lijkt veel meer op een geconcentreerde wedstrijd op vijf bedrijven dan op een mandje van 63 namen.

De vijf namen die de top van MGK domineren zijn de bekende mega-cap-tech-aandelen die de laatste jaren de hele Amerikaanse marktbeweging schragen — de zogeheten Magnificent Seven minus enkele namen die in andere indices vallen. Welke vijf precies in de top staan wisselt licht over tijd, maar de structurele dominantie is jaren consistent geweest.

28% versus 25% — de premie van concentratie

Over de afgelopen twaalf maanden leverde MGK een totaalrendement van 28 procent, tegen 25 procent voor de S&P 500. Op het oog lijkt dat een bescheiden meeropbrengst — drie procentpunten over een jaar. Maar in absolute termen is het significant: een belegging van 100.000 dollar leverde 3.000 dollar extra rendement in MGK ten opzichte van de bredere index.

De vraag is alleen: waar komt die meeropbrengst vandaan? Vrijwel volledig uit de outperformance van die vijf zwaarstgewogen namen. De resterende 58 holdings in het fonds dragen marginaal bij, of presteren zelfs minder dan het S&P 500-gemiddelde.

Dit is het paradox van geconcentreerde mega-cap-groei-fondsen: ze verslaan de index zolang de top-5 outperformt, en onderperformen zodra die top-5 onder druk komt. De diversificatie die op het etiket staat ('63 holdings') compenseert dat patroon niet — daarvoor zijn de gewichten te scheef.

Wat als één naam wegvalt?

Stel: één van de vijf grootste posities daalt met 30 procent in een kwartaal. Bij een gewicht van rond de 10 procent zou dat een directe impact van 3 procentpunten op het fondsrendement betekenen. De overige 62 namen — samen 90 procent van het fonds — moeten dat moeten compenseren om kapot te lopen op het indexniveau.

Historisch gebeurt dat zelden. De correlaties binnen mega-cap-tech zijn hoog: als één van de Magnificent Seven daalt op een macro-thema (Fed-renteverandering, regulatie, recessie-angst), volgt de rest typisch in dezelfde richting. De 'diversificatie' breekt juist op het moment dat beleggers haar het hardst nodig hebben.

Voor een ETF die zich verkoopt als gespreid product is dat een structureel zwak punt — niet uniek voor MGK overigens. Vrijwel alle mega-cap-growth-ETF's hebben deze concentratie-bias. Wie écht spreiding zoekt, kijkt naar small-en mid-cap-ETF's of naar internationale fondsen die buiten de Amerikaanse tech-cluster zitten.

Concentratie versus echte diversificatie

De brede les: bekijk altijd de top-10 gewichten van een ETF voordat je hem als diversificatie-instrument inzet. Het aantal holdings op het etiket vertelt niet het volledige verhaal — de gewichtsverdeling wel. Vijf namen die samen 46 procent vertegenwoordigen is geen spreiding, het is een wedstrijd op vijf paarden met de illusie van een mandje.

Voor beleggers die mega-cap-growth-exposure willen zonder de concentratie, zijn er twee routes. Eén: kies een gelijkgewogen ETF (equal-weight) zoals RSP voor de S&P 500. Twee: combineer MGK met een ETF die expliciet small-cap of internationaal is, om de portefeuille als geheel meer balans te geven.

De keuze is uiteindelijk persoonlijk. Wie gelooft dat de Magnificent Seven hun dominantie nog jaren vasthouden, krijgt via MGK precies de gewenste exposure. Wie denkt dat de mean reversion komt, doet er beter aan om actief naar gelijkgewogen of internationale alternatieven te kijken.

Wat betekent dit voor de Nederlandse belegger?

Veel Nederlandse particuliere beleggers kiezen voor brede Amerikaanse ETF's omdat de S&P 500 de afgelopen jaren bovengemiddeld presteerde. MGK is een van de naamgevende producten in dat segment. De les van vandaag: ook binnen die ETF zit een impliciete weddenschap op een beperkt aantal namen.

Voor wie een portefeuille opbouwt met meerdere ETF's, is het belangrijk om de overlap te checken. Een combinatie van bijvoorbeeld VWRL (wereldwijd), QQQM (Nasdaq) en MGK levert in feite drie keer exposure naar dezelfde mega-cap-techaandelen — terwijl je dacht aan gespreid beleggen.

De simpelste check is via fondsoverzichten op de website van de aanbieder, of via portfolio-overlap-tools die de top-10-holdings van elke ETF naast elkaar zetten. Vijf minuten werk dat veel duidelijker maakt waar het echte risico in een portefeuille zit.