Ahold Delhaize heeft maandag aangifte gedaan van de cyberaanval die Albert Heijn al ruim een week ontregelt. Dat meldde de NOS. Tegelijk schuift het herstel van de bezorgdienst verder op: Albert Heijn bezorgt in ieder geval tot vrijdag geen boodschappen. Voor een bedrijf met een geschatte online jaaromzet van 2,3 miljard euro is dat geen detail. Klanten wijken intussen uit naar concurrenten, en de vraag is of ze terugkomen zodra de bezorging weer draait.
Van storing naar bevestigde aanval
Toen het incident begon, was nog onduidelijk wat er precies aan de hand was. Zoals we toen beschreven, lagen distributiecentra van Albert Heijn stil en dreigden lege schappen, terwijl het concern sprak van een cyberveiligheidsincident. Inmiddels is het beeld scherper. Op de Engelstalige website geeft Ahold Delhaize meer informatie over de hack. Het bedrijf schrijft verdachte activiteiten in zijn IT-infrastructuur te hebben ontdekt en direct cybersecurity-experts te hebben ingeschakeld voor onderzoek.
"Het onderzoek bevestigde dat de verdachte activiteiten het gevolg waren van kwaadwillige acties van derden", schrijft het concern. Daarna koos het bedrijf ervoor om bepaalde systemen offline te halen. Dat verklaart waarom niet alleen de webwinkel, maar ook andere onderdelen van de bedrijfsvoering hinder ondervonden. Wie de aanvallers zijn en of er gegevens zijn buitgemaakt, staat niet in de berichtgeving.
Opvallend is de route naar de aangifte. Volgens de NOS nodigden de politie en het Openbaar Ministerie het bedrijf vorige week al via een openbare oproep uit om aangifte te doen. Er was daarvoor wel contact geweest met Ahold, maar dat leidde toen niet tot een aangifte. Pas maandag, ruim een week na het begin van de problemen, zette het concern die stap.
Een bezorgstop die steeds langer duurt
De datum waarop Albert Heijn weer gaat bezorgen, is meerdere keren verschoven. Eerst zou de stop tot maandag duren, toen tot woensdag en nu in ieder geval tot vrijdag, schrijft de NOS. Elke verschuiving is een nieuwe dag waarop klanten hun boodschappen elders moeten halen. Voor wie online bestellen een gemak is, is dat lastig. Voor wie er afhankelijk van is, bijvoorbeeld door beperkte mobiliteit, is het een reëel probleem.
Albert Heijn is met een geschatte online jaaromzet van 2,3 miljard euro veruit de grootste supermarktbezorger van Nederland. Die positie maakt de stop zichtbaar bij concurrenten. Picnic zegt tienduizenden nieuwe klanten te hebben, en supermarkten als Jumbo en Plus zetten extra bezorgers in. Hoeveel omzet Albert Heijn daardoor misloopt, maakt het bedrijf niet bekend.
Etos en Gall & Gall half terug
Er is ook voorzichtig herstel. De websites van Gall & Gall en Etos zijn sinds zondagavond weer in de lucht, meldde NU.nl. Ze waren net als die van Albert Heijn een week lang onbereikbaar door het cybersecurityincident bij het moederbedrijf. De apps van beide ketens zijn nog niet bereikbaar. Het herstel verloopt dus stap voor stap, kanaal voor kanaal.
Dat patroon is gebruikelijk na een aanval. Systemen die offline zijn gehaald, gaan pas weer aan als het bedrijf zeker weet dat ze schoon zijn. Een website kan sneller terug zijn dan een app of een bezorgplanning die aan voorraad, routes en betalingen is gekoppeld. Voor beleggers betekent het dat de duur van de verstoring nog steeds de grootste onbekende is.
Blijft de klant bij de concurrent?
De NOS stelt de vraag die voor de lange termijn het zwaarst weegt: blijven klanten bij de concurrent als Albert Heijn weer gaat bezorgen? Wie een week of langer bij Picnic, Jumbo of Plus bestelt, raakt aan een nieuwe app en een nieuw bezorgschema gewend. Een deel keert vermoedelijk terug, een deel misschien niet. Hoe die verhouding uitvalt, kan nu niemand zeggen.
Over de financiële gevolgen zwijgen de bronnen. Er is geen schatting van gemiste omzet, herstelkosten of klantverlies, en de berichtgeving noemt geen koersreactie van het aandeel Ahold Delhaize. Dat komt op een moment dat de consument al onder druk staat. Eerder schreven we dat het consumentenvertrouwen in de Verenigde Staten op het laagste punt in jaren stond. Een supermarkt leeft van gewoonte, en een gedwongen onderbreking van die gewoonte is precies wat een concurrent nodig heeft.
De feiten op een rij
- Ahold Delhaize heeft maandag aangifte gedaan van de cyberaanval bij Albert Heijn.
- Politie en Openbaar Ministerie riepen het bedrijf vorige week al publiekelijk op om aangifte te doen.
- Volgens Ahold Delhaize bevestigde onderzoek kwaadwillige acties van derden; daarna gingen systemen offline.
- Albert Heijn bezorgt in ieder geval tot vrijdag geen boodschappen; de datum schoof eerder al twee keer op.
- Albert Heijn heeft een geschatte online jaaromzet van 2,3 miljard euro en is de grootste supermarktbezorger van Nederland.
- Picnic zegt tienduizenden nieuwe klanten te hebben; Jumbo en Plus zetten extra bezorgers in.
- De websites van Gall & Gall en Etos zijn sinds zondagavond weer bereikbaar, de apps nog niet.
- Over gemiste omzet, herstelkosten of buitgemaakte gegevens zeggen de bronnen niets.
De les: de afloop staat nog niet in de kop
Een week na het begin van het incident weten beleggers meer over wat er gebeurde, maar nog weinig over wat het kost. De aangifte, de bevestigde aanval en de verschoven bezorgdatum zijn feiten. De omvang van de schade is dat niet. Wie op basis van de kop een oordeel velt over het aandeel, vult zelf in wat de bronnen openlaten. Nieuws is een signaal, geen feit over de uitkomst.
Daarom loont het om de ruis van het signaal te scheiden. Zoals bij de omslag van krachvrees naar herstel in de futures bleek, kan het verhaal binnen een paar dagen kantelen. Een vast en emotieloos systeem wacht niet op de volgende update over de bezorging. Het systeem volgt per positie wat de koers daadwerkelijk doet, met vooraf vastgelegde regels in plaats van een inschatting van de schade.
Een aangifte vertelt wat er gebeurde, niet wat het kost. Het systeem schat geen schade in; het volgt per positie de koers.
Dit artikel is bedoeld ter educatie en informatie en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; in het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Genoemde koersen, standen, percentages en uitspraken zijn momentopnames uit openbare bronnen en bewegen gedurende de handelsdag.