Bij Albert Heijn ligt maandag in meerdere distributiecentra het werk stil door een cyberveiligheidsincident bij moederbedrijf Ahold Delhaize. Sinds zondag zijn de websites en apps van Albert Heijn, Etos en Gall & Gall niet bereikbaar, worden online bestelde boodschappen niet bezorgd en werken de spaarsystemen niet. Volgens topvrouw Margaret Versteden-van Duijn heeft de supermarktketen de systemen preventief uit moeten zetten. Vooral bij verse producten kunnen lege schappen ontstaan. Hoelang de verstoring duurt, weet het bedrijf nog niet.
Van webwinkel tot schap
Het incident begon zondag als een storing in de digitale kanalen. Albert Heijn sprak in een eigen persbericht eerst over een IT-incident; Ahold Delhaize noemde het een cyberveiligheidsincident. Naast de websites en apps is ook de klantenservice onbereikbaar. In de winkels zijn de gevolgen eveneens zichtbaar. Elektronische schapkaarten tonen nog de actieprijzen van vorige week, schermen boven de schappen werken niet en prijskaartjes zijn afgeplakt, meldde NU.nl. Klanten kunnen daardoor niet altijd zien wat een product kost.
Maandag bleek de impact dieper te gaan dan de webwinkel. "Het klopt dat in sommige distributiecentra het werk volledig stilligt, omdat we de systemen preventief uit hebben moeten zetten", zei Versteden-van Duijn tegen de NOS. Albert Heijn heeft in Nederland zes distributiecentra. Welke daarvan nog draaien, wil de topvrouw niet zeggen. Houdbare producten, brood en diepvriesproducten blijven naar verwachting beter beschikbaar dan verse waar.
Ook Delhaize in België geraakt
De verstoring blijft niet beperkt tot Nederland. Ook de Belgische supermarktketen Delhaize, onderdeel van hetzelfde concern, ondervindt hinder, meldde VRT Nieuws. Klanten kunnen daar voor deze week geen nieuwe bestellingen doen en ook de Belgische klantenservice is niet bereikbaar. Anders dan in Nederland zijn de app en website in België wel bereikbaar. Het incident raakt daarmee meerdere merken en twee landen binnen één concern.
Wat er precies aan de hand is, is nog onduidelijk. Albert Heijn kan nog niet zeggen of kwaadwillenden de IT-systemen zijn binnengedrongen. In een verklaring schrijft de keten direct maatregelen te hebben genomen om de IT-omgeving te beschermen, onder meer door een aantal systemen tijdelijk uit te schakelen. Naar verluidt gaat het om een mogelijke cyberaanval, maar zolang het onderzoek loopt, is dat een lezing en geen vastgesteld feit.
De schade hangt af van de duur
Voor beleggers is de duur van de verstoring de belangrijkste onbekende. "Natuurlijk zullen er wel schappen leeglopen als het nog langer duurt. Dat zal per winkel verschillend zijn", zei Versteden-van Duijn. Een storing van een paar dagen is voor een supermarktconcern vooral een operationele kopzorg. Duurt het langer, dan lopen de gevolgen op: gemiste online omzet, verloren verse producten, extra kosten voor herstel en mogelijk klanten die tijdelijk elders boodschappen doen.
Over de financiële gevolgen zeggen de bronnen niets. Er is geen schatting van gemiste omzet of herstelkosten, en de berichtgeving vermeldt geen koersreactie van het aandeel Ahold Delhaize. Ook is niet bekend of er klantgegevens zijn buitgemaakt. Juist die vraag weegt doorgaans zwaar, omdat een datalek naast directe schade ook toezicht en reputatieschade met zich mee kan brengen. Zolang het bedrijf daarover zwijgt, is elke inschatting van de schade speculatie.
Supermarkten als doelwit
Het incident staat niet op zichzelf. Dezelfde maandag meldden Franse media dat een cyberaanval honderden Franse supermarkten heeft getroffen, waaronder winkels van Leclerc. Daar gingen koelinstallaties verwarmen in plaats van koelen, waardoor grote hoeveelheden verse en diepgevroren producten verloren dreigen te gaan. Of de twee incidenten met elkaar te maken hebben, staat niet in de berichtgeving.
Wel laten beide gevallen zien hoe afhankelijk de moderne supermarkt is van IT. Prijzen, voorraadbeheer, bezorging en zelfs de koeling draaien op systemen die bij een aanval of storing in één keer kunnen uitvallen. Voor een sector die bekendstaat als defensief en voorspelbaar, is dat een risico dat zelden in de kop staat, tot het misgaat. Eerder zagen we bij BAM en KLM en bij het uitgestelde besluit over Tata Steel hoe bedrijfsnieuws uit Nederland snel van karakter kan veranderen.
De feiten op een rij
- Ahold Delhaize meldt een cyberveiligheidsincident; Albert Heijn sprak eerder van een IT-incident.
- Sinds zondag zijn de websites en apps van Albert Heijn, Etos en Gall & Gall niet bereikbaar.
- Albert Heijn bezorgt tijdelijk geen boodschappen en de spaarsystemen werken niet.
- Elektronische schapkaarten tonen nog de actieprijzen van vorige week.
- In meerdere distributiecentra ligt het werk stil; Albert Heijn heeft er in Nederland zes.
- Vooral bij verse producten dreigen lege schappen; hoelang de situatie duurt, is onbekend.
- Ook Delhaize in België heeft hinder: geen nieuwe bestellingen voor deze week.
- Of kwaadwillenden de systemen zijn binnengedrongen, kan Albert Heijn nog niet zeggen.
De les: het risico dat niet in de jaarcijfers staat
Een supermarktaandeel wordt vaak gezien als de rustige kant van de portefeuille. Mensen blijven boodschappen doen, ook als de economie hapert. Maar het incident bij Ahold Delhaize laat zien dat stabiele vraag niet hetzelfde is als stabiele bedrijfsvoering. Een uitval van IT-systemen kan binnen een dag de bezorging, de prijzen en de bevoorrading raken, en hoe groot de schade wordt, hangt af van factoren die vandaag niemand kent.
Daarom loont het om de ruis van het signaal te scheiden. Een kop over lege schappen roept snel een gevoel van paniek op, maar zegt nog weinig over de uiteindelijke impact. Net als bij de kerndeal van Constellation geldt: het nieuws is een begin, geen uitkomst. Een vast en emotieloos systeem reageert niet op de kop, maar volgt per positie wat de koers daadwerkelijk doet in de dagen en weken die volgen.
Een defensief aandeel is niet immuun voor een storing. Het systeem reageert niet op de kop over lege schappen; het volgt per positie de koers.
Dit artikel is bedoeld ter educatie en informatie en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; in het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Genoemde koersen, standen, percentages en uitspraken zijn momentopnames uit openbare bronnen en bewegen gedurende de handelsdag.