Een felle uitverkoop van chipaandelen trok de Amerikaanse beurzen dinsdag omlaag, terwijl oplopende rentes op staatsobligaties en aanhoudende spanningen met Iran de stemming verder drukten. De techzware Nasdaq Composite leverde 1,3 procent in en sloot op 26.289,71 punten, de zwaarste daler van de dag. De brede S&P 500 zakte 0,7 procent naar 7.691,76 punten en de Dow Jones Industrial Average hield het verlies beperkt tot 0,2 procent op 53.343,40 punten. Het was de derde verliesdag op rij voor de S&P 500 sinds het record van vorige week.
Chipaandelen leiden de uitverkoop
De pijn zat vooral bij de halfgeleiders, de motor achter de AI-rally van de afgelopen jaren. Een veelgevolgde graadmeter van chipbedrijven, de Philadelphia Semiconductor Index, verloor 5,5 procent op een dag en gleed daarmee de zogeheten berenmarkt in: een daling van 20 procent of meer ten opzichte van de meest recente recordstand. Beleggers stapten en masse uit een van de heetste handelsthema's van het jaar.
De verliezen bij individuele namen liepen fors op. Sandisk sloot 14 procent lager, terwijl AMD, ARM Holdings, Micron en Seagate elk meer dan 8 procent moesten prijsgeven. Intel verloor 5,8 procent. De malaise bleef niet tot Wall Street beperkt: in Azië zakten de chipreuzen Samsung Electronics en SK Hynix beide meer dan 7 procent, in het spoor van de verkoopgolf in de Verenigde Staten.
Rente op meerdecennia-hoogte
Naast de chipverkoop drukte de obligatiemarkt op de stemming. De rente op dertigjarige Amerikaanse staatsobligaties tikte overdag een nieuwe negentienjarige piek aan, boven de 5,33 procent, het hoogste niveau sinds 2007. Aan het slot zakte die rente iets terug naar ongeveer 5,285 procent. De rente op de tienjaars staatslening bewoog rond de 4,70 procent. Achter de stijging zit een oplopende zorg over de Amerikaanse begroting, waar het tekort richting de 2,1 biljoen dollar kruipt, gecombineerd met inflatie die hardnekkig hoog blijft.
Hogere rentes zijn gif voor precies de aandelen die het hardst waren opgelopen. Voor snelgroeiende techbedrijven zit een groot deel van de verwachte winst ver in de toekomst, en die toekomstige winst is minder waard naarmate de rente stijgt. Wanneer beleggers een vrijwel risicoloze staatsobligatie ineens ruim 5 procent zien opleveren, wordt de lat voor dure groeiaandelen hoger. Dat verklaart waarom de klap het hardst aankwam bij de techzware Nasdaq.
Iran en olie als extra last
Boven op de rente en de chippijn kwam een geopolitieke factor. President Trump liet weten Iran verder economisch te willen treffen, wat de olieprijs naar het hoogste niveau in meer dan twee weken duwde. Duurdere olie voedt de inflatievrees, en die vrees houdt de obligatierentes weer hoog. Zo versterkten de drie krachten van de dag, de chipverkoop, de oplopende rente en de spanningen rond de Straat van Hormuz, elkaar tot een brede risk-off-beweging.
Voor de Nederlandse particuliere belegger is dat een herkenbaar patroon. Wie de afgelopen jaren zwaar leunde op de grote chip- en technamen, zag zijn portefeuille dinsdag harder bewegen dan de brede markt. De keerzijde van geconcentreerd meeliften op een winnend thema is dat de terugslag net zo geconcentreerd voelt.
De feiten op een rij
- Nasdaq Composite: min 1,3 procent naar 26.289,71 punten, de grootste daler
- S&P 500: min 0,7 procent naar 7.691,76 punten, derde verliesdag op rij
- Dow Jones: min 0,2 procent naar 53.343,40 punten
- Philadelphia Semiconductor Index (SOX): min 5,5 procent, de berenmarkt in (min 20 procent vanaf de top)
- Sandisk min 14 procent; AMD, ARM, Micron en Seagate elk meer dan 8 procent; Intel min 5,8 procent
- Samsung en SK Hynix in Azië beide meer dan 7 procent lager
- Rente 30-jaars staatsobligatie: piek boven 5,33 procent (hoogste sinds 2007), slot rond 5,285 procent
- Rente 10-jaars staatslening: rond 4,70 procent
- Begrotingstekort VS richting 2,1 biljoen dollar; olieprijs op hoogste niveau in ruim twee weken door Iran-spanningen
De les: een winnend thema kent ook zijn terugslag
De AI- en chiprally was jarenlang de duidelijkste winnaar op de beurs, en juist daarom deed de terugslag van dinsdag zoveel pijn. Wanneer een thema zo populair wordt dat vrijwel iedereen dezelfde handvol aandelen bezit, beweegt de hele markt tegelijk als de stemming keert. Een graadmeter die in één dag 5,5 procent verliest en de berenmarkt in glijdt, laat zien hoe snel een consensuspositie kan omslaan.
Dit is precies het concentratierisico dat we eerder beschreven: als de winst van je portefeuille in een paar namen zit, zit het risico daar ook. Datzelfde geldt voor de brede indexbeleggers, want de grote Amerikaanse index leunt inmiddels zwaar op een handvol mega-cap groeinamen. Wie denkt gespreid te zitten, kan onbewust flink op één thema hebben ingezet.
Een vast en emotieloos systeem probeert niet te raden of de chiprally voorbij is of slechts even hapert. Het volgt per positie wat de data doet en past de blootstelling aan naarmate de trend draait, in plaats van vast te houden aan een winnaar van gisteren of in paniek alles te dumpen. Zo scheidt het systeem een dag van rode cijfers van een echt keerpunt, net als eerder beschreven in markttiming versus positietiming.
Een winnend thema kent ook zijn terugslag. Toen de chiprally dinsdag haperde, bewoog de hele markt tegelijk, want iedereen zat in dezelfde namen. Het systeem volgt de data per positie en past zich aan, in plaats van vast te houden aan de winnaar van gisteren.
Dit artikel is bedoeld ter educatie en informatie en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; in het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Genoemde koersen, standen, percentages en uitspraken zijn momentopnames uit openbare bronnen en bewegen gedurende de handelsdag.