De Europese gasprijs is woensdag door de grens van 100 euro per megawattuur gegaan. Dat is het hoogste niveau sinds de gascrisis in 2022, toen Rusland Oekraïne binnenviel, meldt de NOS. Op de toonaangevende Amsterdamse gasbeurs steeg de prijs woensdag met 3,5 procent, schrijft NU.nl. Daarmee ligt gas bijna 70 euro hoger dan voor de oorlog met Iran, een sprong die huishoudens, bedrijven en beleggers allemaal raakt.
Van onder de 30 naar boven de 100
Het contrast met het begin van het jaar is groot. In februari, voordat Amerika en Israël de oorlog tegen Iran begonnen, lag de prijs op de groothandelsmarkt nog onder de 30 euro per megawattuur. In ruim acht maanden is gas daarmee meer dan drie keer zo duur geworden. De oorzaak ligt volgens de NOS in het Midden-Oosten, waar belangrijke raffinaderijen en leidingen voor vloeibaar gas, kortweg lng, zijn geraakt.
Door die schade wordt er vanuit de regio minder gas geëxporteerd. Europa is voor een deel van zijn aanvoer afhankelijk van lng dat per schip binnenkomt, dus een kleiner aanbod op de wereldmarkt vertaalt zich snel in een hogere prijs op de Amsterdamse beurs. Hoe kwetsbaar de Europese voorraadpositie al was, beschreven we eerder in ons stuk over de gasvoorraad die voor 64 procent gevuld was.
Huishoudens met een dynamisch contract betalen direct
Voor de meeste huishoudens komt een hogere groothandelsprijs pas later in de rekening terecht. Dat geldt niet voor mensen met een dynamisch contract. Hun energieleverancier bepaalt dagelijks een nieuwe prijs op basis van de groothandelsprijs, dus zij betalen meteen meer. Zo'n 8 procent van alle huishoudens heeft zo'n contract, aldus de NOS.
De NOS geeft een rekenvoorbeeld. Een klant van een van de grotere aanbieders van dynamische contracten betaalt nu 1,95 euro per kubieke meter aardgas, inclusief belasting. Precies een jaar geleden was dat nog 1,13 euro. Dat is een stijging van 0,82 euro per kuub, ofwel ruim 72 procent. Bij een gemiddeld verbruik van zo'n 790 kubieke meter per jaar, volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek, kwam de jaarrekening op basis van de oude prijs uit op zo'n 893 euro. Hetzelfde verbruik tegen de huidige prijs komt neer op ruwweg 1.540 euro per jaar.
Benzine daalt, olie niet
Opvallend is dat de pomp een ander beeld laat zien. De benzineprijs is sinds het record van twee weken geleden bijna 20 cent gedaald, meldt NU.nl. United Consumers zag tijdens die piek een gemiddelde adviesprijs van 2,73 euro per liter, nu is dat gemiddeld 2,55 euro. Ook diesel is deze week iets goedkoper, al daalde die prijs minder hard dan die van benzine.
Dat gebeurt terwijl de olieprijs juist weer is opgelopen. Een vat olie kost nu zo'n 115 dollar, het hoogste niveau sinds april. Energiedeskundige Jilles van den Beukel legt bij de NOS uit dat in normale tijden de benzineprijs de olieprijs volgt, maar dat nu ook transportkosten en raffinagekosten de prijs bepalen. Eerder schreven we al over de oplopende olieprijs die Wall Street onder druk zette.
Wat betekent het voor beleggers?
Dure energie werkt door in de hele economie. Bedrijven die veel gas of olie verbruiken zien hun kosten stijgen, en een deel daarvan komt bij de consument terecht. Unilever liet woensdag al weten dat het de prijzen van onder meer voeding en verzorgingsproducten gaat verhogen, zei topman Fernando Fernández bij de kwartaalcijfers. Het concern rekent de prijsstijgingen als gevolg van de Iranoorlog door aan klanten, meldt NU.nl.
Voor beleggers draait het om twee vragen: welke bedrijven hun hogere kosten kunnen doorberekenen, en wat hogere prijzen betekenen voor de inflatie en daarmee voor de rente. Die tweede vraag kwam eerder aan bod in ons stuk over de inflatie die de Fed-vrees aanwakkerde. Een gasprijs boven de 100 euro maakt beide vragen urgenter, maar beantwoordt ze niet.
De feiten op een rij
- De Europese gasprijs ging woensdag door de grens van 100 euro per megawattuur.
- Dat is het hoogste niveau sinds de gascrisis van 2022.
- In februari lag de groothandelsprijs nog onder de 30 euro per megawattuur.
- Woensdag steeg de prijs op de Amsterdamse gasbeurs met 3,5 procent.
- Zo'n 8 procent van de huishoudens heeft een dynamisch contract en betaalt direct meer.
- Een dynamische klant betaalt nu 1,95 euro per kubieke meter, een jaar geleden was dat 1,13 euro.
- Benzine is sinds het record bijna 20 cent goedkoper, gemiddeld 2,55 euro per liter.
- Olie kost zo'n 115 dollar per vat, het hoogste niveau sinds april.
De les: een prijsschok is context, geen richting
Een gasprijs die in acht maanden meer dan verdrievoudigt, voelt als een gebeurtenis die om actie vraagt. Toch laat dezelfde dag zien hoe lastig het verband te voorspellen is: gas en olie stijgen, terwijl benzine aan de pomp daalt. Wie op één energiekop een conclusie trekt over de markt, gokt op een keten van oorzaak en gevolg die in de praktijk vaak anders loopt. Zoals bij de olie boven 100 dollar in september gaat het om nuttige context, geen handelsaanwijzing.
Het systeem scheidt daarom de ruis van het signaal. Energieprijzen zeggen iets over de omgeving waarin bedrijven opereren, niet over de richting van een individueel aandeel. Een vast en emotieloos systeem volgt per positie wat de koers daadwerkelijk doet, en laat de schrik van een prijsrecord het handelen niet bepalen.
Een duurdere gasrekening verandert de omgeving, niet de regels. Het systeem volgt per positie de koers, niet de energiekop van de dag.
Dit artikel is bedoeld ter educatie en informatie en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; in het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Genoemde koersen, standen, percentages en uitspraken zijn momentopnames uit openbare bronnen en bewegen gedurende de handelsdag.