Wall Street trok zich maandag verder terug van recordhoogten nadat een oplopende olieprijs de druk op de inflatie opvoerde. De S&P 500 zakte 0,5 procent tot 7.745,06, de Dow Jones verloor eveneens 0,5 procent tot 53.459,78 en de technologiezware Nasdaq Composite gaf 0,3 procent prijs tot 26.644,91. De directe aanleiding lag niet op de beurs zelf, maar in de Golf: Brentolie liep 2,7 procent op tot 90,87 dollar per vat, doordat de Verenigde Staten en Iran geen zicht boden op een akkoord om de Straat van Hormuz weer voor scheepvaart te openen. Na de recordreeks van vorige week koos de markt voor voorzichtigheid.
Hormuz houdt de olieprijs hoog
De kern van het verhaal is een blokkade die maar niet oplost. Na bijna zes maanden conflict lag het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz zo goed als stil: op maandag passeerden slechts een handvol vaartuigen de zeestraat, tegen ongeveer 130 vóór het uitbreken van de oorlog eind februari. Iran sloot een verlenging van een eerder memorandum expliciet uit en dreigde de spanningen in de regio verder op te voeren. Voor een van de belangrijkste knooppunten van de wereldwijde oliestroom is dat precies het scenario dat handelaren vrezen.
De olieprijs reageert daar direct op. Brent klom in enkele handelsdagen van rond 87 dollar terug richting 91 dollar, nadat de prijs eerder deze maand nog was gedaald op hoop dat een akkoord de zeestraat zou heropenen. Die heen-en-weerbeweging vat het probleem samen: de koers hangt aan het nieuws uit een onderhandelingskamer, en niet aan een rustig herstellende vraag en aanbod.
Hogere olie, hogere rente, lagere koersen
Een duurdere olieprijs werkt door in de inflatieverwachting, en dat was maandag op de rentemarkt goed te zien. De rente op de dertigjarige Amerikaanse staatslening liep op tot ongeveer 5,31 procent, het hoogste niveau in bijna twintig jaar. Beleggers vrezen dat aanhoudend hoge energieprijzen de inflatie langer opgestuwd houden, wat de kans verkleint dat de Federal Reserve de rente op korte termijn verlaagt. Sommige handelaren begonnen zelfs weer te speculeren op een renteverhoging vóór het einde van het jaar.
Die combinatie van hogere olie en hogere rente verklaart waarom de brede markt terugliep. Toch was het beeld onder de motorkap verdeeld. Energie- en olieaandelen profiteerden juist van de hogere prijs: de olie-index op de NYSE steeg ruim 1 procent en Chevron klom 1,16 procent tot 200 dollar. Ook luchtvaartaandelen hielden zich verrassend goed staande. Verlies en winst zaten dus dicht bij elkaar, afhankelijk van waar een bedrijf in de energieketen staat.
Terug van een record, niet in vrije val
Belangrijk voor het perspectief: dit was een terugtrekking, geen omslag. De S&P 500 zette vorige week nog een recordslot neer boven de 7.798 punten en bleef ook maandag dicht bij die piek. Na een reeks van weken met koerswinst is een adempauze op zichzelf niet verrassend. Wat de blik van beleggers veranderde, was het besef dat een geopolitiek risico dat maandenlang naar de achtergrond was verdwenen, plots weer de agenda bepaalde. Eerder deze zomer speelde dit thema al eens op, toen Brent boven de 100 dollar uitkwam en de beurzen lager zette.
De feiten op een rij
- S&P 500 sloot 0,5 procent lager op 7.745,06, terug van het record van vorige week boven 7.798 punten
- Dow Jones min 0,5 procent tot 53.459,78; Nasdaq Composite min 0,3 procent tot 26.644,91
- Brentolie plus 2,7 procent tot 90,87 dollar per vat, oplopend richting 91 dollar
- Aanleiding: geen VS-Iran-akkoord om de Straat van Hormuz te heropenen na bijna zes maanden conflict
- Scheepvaart door Hormuz nagenoeg stilgevallen: een handvol schepen tegen circa 130 vóór de oorlog
- Rente op de dertigjarige Amerikaanse staatslening naar circa 5,31 procent, het hoogste niveau in bijna twintig jaar
- Verdeeld beeld: energieaandelen wonnen (Chevron plus 1,16 procent tot 200 dollar), de brede markt verloor
- Speculatie dat hogere energie-inflatie een renteverlaging door de Fed uitstelt of zelfs een verhoging in beeld brengt
De les: één nieuwsfeit kan de hele markt van richting doen veranderen
Maandag is een leerzaam voorbeeld van hoe fragiel een recordstand kan zijn. Er kwam geen slecht winstbericht en geen tegenvallend groeicijfer. Eén ontwikkeling ver van Wall Street, een vastgelopen onderhandeling over een zeestraat, tilde de olieprijs omhoog, joeg de rente op en drukte de brede beurs. Wie de recordstand zag en dacht dat de weg alleen maar omhoog ging, werd eraan herinnerd dat de markt op elk moment aan een externe schok hangt die niemand vooraf kan inplannen.
Precies daarom probeert een emotieloos systeem de toekomst niet te voorspellen. Het weet niet of Hormuz volgende week opengaat of de olieprijs verder oploopt, en het hoeft dat ook niet te weten. Het reageert per positie op wat de koersen daadwerkelijk doen, zodat een enkele krantenkop niet leidt tot een impulsieve beslissing. Het onderscheid tussen reageren op nieuws en het volgen van de eigen positie kwam eerder aan bod in markttiming versus positietiming.
Voor de particuliere belegger is de belangrijkste boodschap er een van rust. Geopolitiek zorgt voor scherpe uitslagen die zich moeilijk laten timen. Een vaste, van tevoren vastgelegde aanpak zorgt dat het systeem consequent dezelfde regels volgt, of de olieprijs nu stijgt of daalt, in plaats van bij elke nieuwsflits van gedachten te veranderen.
Eén vastgelopen onderhandeling ver van de beurs kan een recordstand doen kantelen. Niemand plant zo'n schok in. Het systeem voorspelt de olieprijs niet, het volgt per positie wat de koersen doen.
Dit artikel is bedoeld ter educatie en informatie en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; in het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Genoemde koersen, standen, percentages en uitspraken zijn momentopnames uit openbare bronnen en bewegen gedurende de handelsdag.