De olieprijs zakte vrijdag verder terug nu tankers weer op gang komen door de Straat van Hormuz, de nauwe zeeroute waar een groot deel van de wereldwijde olie doorheen vaart. Het herstel van de aanvoer nam de vrees voor een tekort weg, precies de vrees die de prijs eerder deze week juist opdreef nadat de vijandelijkheden tussen de Verenigde Staten en Iran weer oplaaiden. De West Texas Intermediate-future voor septemberlevering daalde 1,6 procent tot 82,27 dollar. Brentolie, de internationale maatstaf, verloor 1,4 procent tot 87,78 dollar per vat. Het is het inmiddels vertrouwde patroon rond de spanningen tussen de VS en Iran in de Straat van Hormuz: de prijs springt op bij escalatie en zakt weer weg zodra de olie blijft stromen.
De oorlogspremie loopt weer leeg
Eerder deze week duwden Amerikaanse en Iraanse aanvallen de Brentprijs nog kort boven 93 dollar per vat. De Commonwealth Bank of Australia schreef vrijdag in een analyse dat een sterkere olietoevoer door de Straat van Hormuz die zorgen weer heeft gedempt. Wat de markt in enkele dagen aan risicopremie had ingeprijsd, verdampte grotendeels toen bleek dat de doorvaart herstelde. Voor beleggers is dat een herinnering dat een deel van de olieprijs op zulke momenten geen weerspiegeling is van vraag en aanbod, maar van de kans op verstoring: een premie die net zo hard kan slinken als hij opkwam.
Doorvaart Hormuz terug op 30 tot 35 procent
De Straat van Hormuz ligt sinds het uitbreken van de oorlog tussen de VS en Iran eerder dit jaar grotendeels stil voor de scheepvaart. Volgens de Commonwealth Bank of Australia is het verkeer door de zeestraat inmiddels hersteld tot ongeveer 30 tot 35 procent van het niveau van voor de oorlog. De bank tekent daarbij een belangrijke drempel aan: een verder herstel naar zo'n 50 tot 60 procent van de normale doorvoer zou al genoeg kunnen zijn om de wereldwijde oliemarkt terug te duwen naar een situatie van overaanbod. Met andere woorden, de markt heeft de tankers niet volledig terug nodig om de balans te laten doorslaan van krapte naar overschot.
Trump wil heffingen op Iran aan het sanctiepakket toevoegen
Naast de tankers wogen beleggers ook een politiek signaal uit Washington. President Donald Trump riep op om importheffingen tegen Iran toe te voegen aan een tweepartijen-wetsvoorstel dat sancties oplegt aan zowel Teheran als Moskou. Voor sancties tegen beide landen bestaat brede steun in het Congres, maar Trumps overtuiging dat tarieven een universeel drukmiddel zijn, ligt gevoeliger en verdeelt de gemoederen.
In de praktijk is het directe handelsbelang klein. De VS importeerden in 2025 voor slechts 1,4 miljoen dollar aan goederen uit Iran, volgens het bureau van de Amerikaanse handelsgezant. Kunstwerken, verzamelobjecten en antiek waren daarvan met 55 procent van de waarde veruit de grootste categorie, blijkt uit cijfers van Trading Economics. Heffingen op die stroom raken Iran economisch dus nauwelijks. "Ik zou graag heffingen op Iran zien. Dat zou het veel sterker maken", zei Trump over het wetsvoorstel, dat economische sancties oplegt aan Rusland en aan partijen die de oorlog tegen Oekraïne steunen.
Voor de oliemarkt zit de potentie elders in dezelfde wet. Het voorstel zou Trump ook de mogelijkheid geven om gerichte heffingen op te leggen aan de vijf grootste afnemers van Russische energie die het land helpen sancties te omzeilen. Dat raakt precies de landen die de Russische olie- en gasstromen overeind houden, en zou de handelsroutes van energie eerder kunnen verstoren dan de symbolische import uit Iran.
De feiten op een rij
- West Texas Intermediate (september-future): -1,6 procent naar 82,27 dollar per vat
- Brentolie (internationale maatstaf): -1,4 procent naar 87,78 dollar per vat
- Brent stond eerder deze week na VS-Iran-aanvallen nog kort boven 93 dollar
- Aanleiding voor de daling: herstel van de olietoevoer door de Straat van Hormuz
- Doorvaart Hormuz volgens de Commonwealth Bank of Australia hersteld tot circa 30 tot 35 procent van het vooroorlogse niveau
- Herstel naar 50 tot 60 procent zou al kunnen leiden tot overaanbod op de wereldmarkt
- Trump wil importheffingen op Iran toevoegen aan een tweepartijen-sanctiewet tegen Iran en Rusland
- VS-import uit Iran in 2025: slechts 1,4 miljoen dollar, waarvan 55 procent kunst, verzamelobjecten en antiek
- De wet zou ook gerichte heffingen mogelijk maken op de vijf grootste afnemers van Russische energie
De les: een oorlogspremie is geen prijs, maar een weddenschap op het nieuws
De olieprijs van deze week laat zien hoe snel een geopolitieke premie kan opzwellen en weer leeglopen. Binnen enkele dagen ging Brent van kort boven 93 dollar terug naar 87,78 dollar, zonder dat er fundamenteel iets aan de vraag naar olie veranderde. Wie op de krantenkop handelt, koopt de premie vaak juist op het moment dat die het hoogst is, en kijkt toe hoe hij daarna wegsmelt. Datzelfde mechanisme speelde eerder op de bredere markt rond het rentebesluit van de Fed: koersen bewegen hard op de verwachting, niet op het feit.
De les voor beleggers is dezelfde als bij de eerdere broze wapenstilstand tussen de VS en Iran: een nieuwsgedreven uitslag is geen signaal om achteraan te rennen. Een vast en emotieloos proces hoeft niet te voorspellen of de tankers morgen wel of niet varen. Het volgt per positie wat de data doet en laat de premie zichzelf uitwijzen, in plaats van te handelen op de kop van vandaag, zoals eerder beschreven in markttiming versus positietiming.
Een oorlogspremie is geen prijs, maar een weddenschap op het nieuws. Hij zwelt op bij escalatie en loopt weer leeg zodra de olie blijft stromen. Het thema verhandel je niet, de data onder de prijs wel.
Dit artikel is bedoeld ter educatie en informatie en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; in het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Genoemde koersen, standen, percentages en uitspraken zijn momentopnames uit openbare bronnen en bewegen gedurende de handelsdag.