Donderdag stond in het teken van twijfel over kunstmatige intelligentie en van een opvallende uitspraak voor bankklanten. Op de beurzen in Europa en Azië gingen tech- en AI-aandelen fors omlaag. Op het Damrak stond ASML op een gegeven moment 6,7 procent lager dan de slotkoers van woensdag, meldde de NOS. Tegelijk bepaalde het Europees Hof van Justitie dat banken klanten die de dupe zijn van fraude meteen moeten compenseren, ook als die klanten ernstig nalatig zijn geweest.
Chipaandelen betalen de prijs van dure AI
ASML maakt de machines waarmee computerchips worden gemaakt en is wereldwijd marktleider bij de allernieuwste chips voor AI-toepassingen. Juist die positie maakt het aandeel gevoelig voor elke verschuiving in het AI-sentiment. De afgelopen maanden braken aandelenbeurzen record na record, mede door optimisme over techbedrijven en de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie. Donderdag sloeg die stemming in Amsterdam duidelijk om.
ASML stond er niet alleen voor. Ook andere Nederlandse techfondsen verloren terrein. Advanced Semiconductor Materials, kortweg ASM, stond op een verlies van rond de 8 procent en BE Semiconductor Industries, beter bekend als BESI, op ruim 5 procent. Dat de hele groep tegelijk daalde, past in een patroon dat eerder deze week al zichtbaar was toen Micron en Nvidia chipaandelen omlaag trokken. Wanneer een thema de koersen drijft, bewegen aandelen als blok, los van de cijfers van elk afzonderlijk bedrijf.
Waarom nu?
Volgens de NOS lijken beleggers zich af te vragen hoeveel winst de miljardeninvesteringen in AI uiteindelijk gaan opleveren. Techbedrijven steken vele miljarden in de ontwikkeling van AI en de aanleg van datacenters. Dat gebeurt in een tijd waarin de rente hoog is, waardoor de financiering van al die investeringen relatief duur is. Die combinatie van grote uitgaven en dure financiering zet de vraag naar het rendement op scherp.
Het mechanisme is niet nieuw. Toen de omzet van OpenAI de AI-aandelen onderuit haalde, speelde dezelfde twijfel. Ook de rente kwam al eerder terug als drukfactor, zoals bij de oplopende dertigjaarsrente. De onrust bleef niet beperkt tot Europa. "In heel Oost-Azië kleuren beurzen rood", zei correspondent Laura van Megen tegen de NOS, omdat beleggers zich ook daar terugtrokken uit aandelen van chipgerelateerde bedrijven.
Europees Hof kiest de kant van de bankklant
Buiten de beursvloer viel een uitspraak die bankklanten direct raakt. Het Europees Hof van Justitie bepaalde dat klanten die het slachtoffer worden van bankfraude meteen moeten worden gecompenseerd, meldde NU.nl. Dat geldt ook als zij ernstig nalatig zijn geweest. Daarmee verschuift het risico van fraude nadrukkelijker naar de bank. Wat de uitspraak precies betekent voor Nederlandse bankklanten, is volgens NU.nl nog niet bekend.
Die onzekerheid is wezenlijk. Een uitspraak van het Hof legt een principe vast, maar de uitwerking hangt af van hoe banken en nationale regels ermee omgaan. Voor beleggers in bankaandelen is het een factor om te volgen, geen uitgemaakte zaak. Hoe groot de financiële impact voor banken wordt, valt op basis van de huidige berichtgeving niet te zeggen.
Albert Heijn herstelt, Russische diesel blijft een vraagteken
Bij Albert Heijn kwam de bevoorrading weer op gang, vier dagen na wat de keten een cyberveiligheidsincident noemt. De leveringen van houdbare producten en vers zijn in het hele land volledig hervat, meldde de supermarktketen. Thuisbezorging, de website en de spaarprogramma's werken nog niet. Volgens de NOS ging het om een hackaanval, zoals eerder beschreven in het stilvallen van de distributiecentra.
Op de energiemarkt draait de vraag om Russische diesel. Vrijdag kondigde de Amerikaanse president Trump een deal met Rusland aan die miljoenen vaten diesel de wereldmarkt op moet brengen. Maar Oekraïne valt Russische raffinaderijen al jaren aan, en de Oekraïense president Zelensky zegt die aanvallen te hervatten. In de eerste helft van 2026 werden volgens de NOS 22 van de 34 Russische raffinaderijen aangevallen. Analisten schatten dat de raffinagecapaciteit 30 procent lager ligt dan voor de oorlog, blijkt uit een rapport van The Oxford Institute for Energy Studies. Rusland is na de Verenigde Staten de tweede grootste diesel-exporteur ter wereld.
De feiten op een rij
- ASML stond donderdag op een gegeven moment 6,7 procent lager dan de slotkoers van woensdag.
- ASM stond rond de 8 procent lager, BESI ruim 5 procent.
- Tech- en AI-aandelen daalden fors op de beurzen in Europa en Azië.
- Beleggers twijfelen volgens de NOS aan de opbrengst van de miljardeninvesteringen in AI, bij een hoge rente.
- Het Europees Hof van Justitie bepaalde dat banken fraudeslachtoffers meteen moeten compenseren, ook bij ernstige nalatigheid.
- Wat de uitspraak betekent voor Nederlandse bankklanten, is nog niet bekend.
- Albert Heijn heeft de bevoorrading van de winkels volledig hervat; thuisbezorging werkt nog niet.
- In de eerste helft van 2026 werden 22 van de 34 Russische raffinaderijen aangevallen.
De les: twijfel is geen nieuw feit
Op een dag als deze lijkt de markt een oordeel te vellen over AI. Toch veranderde er donderdag weinig aan de feiten zelf. ASML maakt nog steeds de machines voor de nieuwste chips, en de investeringen in datacenters liepen niet ineens terug. Wat veranderde, was de stemming: de vraag of al die miljarden genoeg opleveren kreeg plotseling meer gewicht. Het nieuws is een signaal, geen vaststaand feit.
Daarom is het zaak de ruis van het signaal te scheiden. Een intraday verlies is een momentopname, geen slotkoers, en een uitspraak van het Hof is een principe, geen bedrag op de balans. Een vast en emotieloos systeem laat zich niet leiden door de vraag die de markt die dag toevallig stelt. Het volgt per positie wat de koers daadwerkelijk doet, op het moment dat het ertoe doet.
Twijfel verandert de stemming sneller dan de feiten. Het systeem volgt geen stemming; het volgt per positie de koers.
Dit artikel is bedoeld ter educatie en informatie en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; in het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Genoemde koersen, standen, percentages en uitspraken zijn momentopnames uit openbare bronnen en bewegen gedurende de handelsdag.