De rente op Amerikaanse staatsleningen met een looptijd van dertig jaar is woensdag opgelopen tot 5,732 procent, het hoogste niveau sinds mei 2002. Die stijging drukte op de aandelenmarkt: alle drie de grote Amerikaanse indices, de S&P 500, de Nasdaq en de Dow Jones, sloten in het rood. Daarmee kwam een einde aan de winstreeksen van oktober, al bleven de indices dicht bij hun recordstanden. De berichten komen binnen via één nieuwsfeed, die van Yahoo Finance, dus het beeld is een momentopname.
De lange rente geeft de toon aan
De beweging zat vooral aan het lange eind van de rentecurve, de rentes op leningen met de langste looptijden. Volgens de berichtgeving stegen die naar het hoogste niveau in decennia. Dat is opvallend, omdat de rente op lange leningen minder direct door de centrale bank wordt bepaald dan de korte rente. Hij weerspiegelt vooral wat beleggers verwachten van inflatie, groei en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën over een lange periode.
De oploop staat niet op zichzelf. Eind september schreven we al over de oplopende dertigjaarsrente en een lager Wall Street, en eerder over de tienjaarsrente op het hoogste niveau sinds 2007. Het patroon is dus al weken zichtbaar: de prijs van geld voor de lange termijn loopt stap voor stap op.
Waarom aandelen last hebben van een hogere rente
Volgens Investing.com wakkerde de hernieuwde rentestijging de zorgen aan over inflatie, de staatsschuld en het verdere verloop van de rente. Die drie hangen samen. Een hoge staatsschuld betekent dat de overheid veel moet lenen, en als beleggers daarvoor een hogere vergoeding eisen, stijgt de rente. Hardnekkige inflatie werkt in dezelfde richting, omdat beleggers dan compensatie willen voor geld dat minder waard wordt.
Voor aandelen is dat om twee redenen een tegenwind. Ten eerste worden obligaties aantrekkelijker als alternatief: wie een vaste vergoeding kan krijgen op een staatslening, stelt hogere eisen aan het rendement op aandelen. Ten tweede worden toekomstige winsten minder waard als je ze terugrekent naar vandaag. Dat raakt vooral bedrijven waarvan een groot deel van de waarde in verre winsten ligt, zoals veel technologiebedrijven.
Dicht bij de top, maar de reeks is voorbij
De daling van woensdag volgde direct op een sterke periode. Een dag eerder sloten de S&P 500 en de Nasdaq nog op een recordstand. Volgens de berichtgeving zakten de S&P 500 en de Nasdaq 100 woensdag terug van die toppen onder druk van de oplopende rente op staatsobligaties. Een overzicht op Yahoo Finance vatte het samen als dichtbij, maar net niet: de reeksen van oktober zijn gebroken, de indices staan nog altijd vlak onder hun hoogste niveau ooit.
Later op de dag beperkte de markt de verliezen, toen de rente op staatsleningen een deel van de winst weer inleverde. Dat laat zien hoe direct de aandelenmarkt op dit moment reageert op de obligatiemarkt. In dezelfde berichtgeving werden onder meer AMD, Nvidia en Marvell genoemd als aandelen die in de belangstelling stonden.
Futures wachten af, chipnieuws uit Azië in beeld
Op donderdagochtend Europese tijd lieten de Amerikaanse futures, contracten op de toekomstige stand van de indices, een gemengd en grotendeels stabiel beeld zien. Volgens een van de berichten trok de lange rente iets terug van het hoogste niveau in decennia, terwijl een ander bericht juist meldde dat de rente verder opliep. Die tegenstrijdigheid onderstreept dat de richting op dit moment niet vaststaat.
Daarnaast stond nieuws van Samsung en Taiwan Semi in de schijnwerpers. Volgens de berichtgeving is dat relevant voor andere chipbedrijven, zoals Micron en Sandisk. Hoe dat nieuws precies uitpakt, is uit de beschikbare berichten nog niet op te maken. Het laat wel zien dat de chipsector, die de recente records voor een groot deel heeft gedragen, gevoelig blijft voor elk nieuwtje uit de toeleveringsketen.
De feiten op een rij
- De Amerikaanse dertigjaarsrente bereikte woensdag 5,732 procent, het hoogste niveau sinds mei 2002.
- De lange rente steeg volgens de berichtgeving naar het hoogste niveau in decennia.
- De S&P 500, de Nasdaq en de Dow Jones sloten alle drie lager.
- De winstreeksen van oktober werden gebroken, maar de indices bleven dicht bij hun recordstanden.
- De markt beperkte de verliezen toen de rente een deel van de stijging inleverde.
- Volgens Investing.com wakkerde de rentestijging zorgen aan over inflatie, staatsschuld en het renteverloop.
- De Amerikaanse futures lieten donderdagochtend een gemengd en grotendeels stabiel beeld zien.
- Nieuws van Samsung en Taiwan Semi werd genoemd als relevant voor onder meer Micron en Sandisk.
De les: de obligatiemarkt bepaalt mee wat een aandeel waard is
Het verhaal rond aandelen draait vaak om winsten, nieuwe producten en kunstmatige intelligentie. Deze week bleek opnieuw dat de rente minstens zo zwaar weegt. Een dag na een recordstand was een stijging van de lange rente genoeg om de reeks te breken, en een kleine daling van diezelfde rente beperkte later de schade. Wie alleen naar de koppen over records kijkt, ziet de kracht die eronder werkt niet.
Het systeem probeert niet te voorspellen waar de rente heen gaat of hoe de markt op de volgende obligatieveiling reageert. Een vast en emotieloos systeem volgt per positie wat de koers daadwerkelijk doet, ongeacht of de aanleiding een winstcijfer of een renterapport is. Zoals ook bleek na het rentebesluit van de Fed in september, kan dezelfde renteontwikkeling per aandeel heel anders uitpakken. De discipline zit in het scheiden van de ruis en het signaal, per positie en niet per kop.
Een record op de aandelenmarkt staat nooit los van de rente eronder. Het systeem raadt niet waar de rente heen gaat; het volgt per positie wat de koers doet.
Dit artikel is bedoeld ter educatie en informatie en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; in het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Genoemde koersen, standen, percentages en uitspraken zijn momentopnames uit openbare bronnen en bewegen gedurende de handelsdag.