De Britse olie- en gasmaatschappij BP heeft het afgelopen kwartaal 8,5 miljard dollar winst gemaakt, de hoogste winst in achttien jaar. Dat is bijna vier keer zo veel als een jaar eerder, meldde de NOS vrijdag. BP sluit daarmee een week af waarin de ene na de andere oliemaatschappij een miljardenwinst bekendmaakte. Shell kwam donderdag met een kwartaalwinst van ruim 12 miljard dollar, het Franse TotalEnergies met ruim 9 miljard dollar. Ook bij de Amerikaanse concurrenten ExxonMobil en Chevron stroomt het geld binnen, blijkt volgens NU.nl uit de resultaten over het derde kwartaal.
Oorlog stuwt de energieprijzen
De bron van de winstgolf is geen geheim. Door de oorlog die de Verenigde Staten en Israël eind februari begonnen tegen Iran is de toevoer van olie en gas vanuit het Midden-Oosten verstoord. Sindsdien liggen de energieprijzen hoog, en dat vertaalt zich direct in de resultaten van de grote producenten. Samen zijn BP, Shell en TotalEnergies in één kwartaal goed voor ruim 29,5 miljard dollar winst.
Voor beleggers is dat geen nieuw verhaal. De olieprijs was eerder deze maand al een belangrijke drijfveer achter de onrust op de beurs, zoals beschreven in de dag waarop de Dow fors lager sloot en olie het hoogste niveau in vijf maanden bereikte. De kwartaalcijfers maken nu zichtbaar wie aan die hoge prijzen verdient.
Raffinage als tweede motor
De winst komt niet alleen uit het oppompen van olie en gas. BP verdient volgens de NOS ook veel meer aan het raffineren van ruwe olie tot benzine, diesel en kerosine. In het Midden-Oosten zijn raffinaderijen geraakt, waardoor die niet of minder operationeel zijn. De installaties die elders wel draaien, moeten als een tierelier werken om de weggevallen raffinagecapaciteit op te vangen.
Dat is een belangrijk detail. Een oliemaatschappij met eigen raffinaderijen verdient in deze situatie twee keer: aan de dure grondstof en aan de krappe verwerkingscapaciteit. Raffinagemarges, het verschil tussen de prijs van ruwe olie en die van de geraffineerde producten, zijn echter sterk afhankelijk van hoe lang de verstoring duurt. Wanneer beschadigde installaties weer opstarten, kan dat deel van de winst net zo snel krimpen als het opkwam.
Gas ruim drie keer zo duur als in februari
Ook aardgas is de afgelopen tijd fors duurder geworden. Op de Europese groothandelsbeurs kost een megawattuur gas volgens de NOS ruim 102 euro. In februari, voor de oorlog, was dat nog minder dan 30 euro. Eerder deze week schreven we al over de gasprijs die boven de grens van honderd euro uitkwam.
Europese overheden proberen de druk te verlichten. Twaalf EU-landen, waaronder Nederland, brengen de komende maanden versneld 42,6 miljoen vaten diesel en andere brandstoffen uit hun reserves op de markt, meldde NU.nl. Ongeveer de helft daarvan, 20,5 miljoen vaten, is diesel. De vrijgave moet uiterlijk eind januari 2027 zijn afgerond. Of dat genoeg is om de prijzen merkbaar te drukken, is nog niet te zeggen.
Nederlandse economie houdt stand
Opvallend genoeg drukken de hoge energieprijzen de Nederlandse economie nog niet in een krimp. In de afgelopen drie maanden groeide de economie met 0,6 procent, berekende het CBS. Dat is iets minder dan het kwartaal ervoor. Vergeleken met een jaar eerder bedroeg de groei 2,1 procent. "Dat de economie twee kwartalen lang al harder groeit dan 0,5 procent, betekent dat de Nederlandse economie er best goed voorstaat", zei CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen tegen de NOS.
De industrie was goed voor meer dan de helft van die groei, met name de machine-industrie, waaronder ASML valt. Ook consumenten en de overheid gaven meer uit. Energie is dus een kostenpost voor de ene sector en een winstmotor voor de andere, en dat verschil zie je terug in de kwartaalcijfers.
De feiten op een rij
- BP boekte het afgelopen kwartaal 8,5 miljard dollar winst, de hoogste in achttien jaar en bijna vier keer zo veel als een jaar eerder.
- Shell meldde donderdag een kwartaalwinst van ruim 12 miljard dollar, TotalEnergies ruim 9 miljard dollar.
- Ook ExxonMobil en Chevron zagen hun winst over het derde kwartaal hard stijgen.
- Oorzaak: de oorlog tegen Iran sinds eind februari verstoort de toevoer van olie en gas uit het Midden-Oosten.
- Geraakte raffinaderijen in de regio maken raffinage elders extra winstgevend.
- Een megawattuur gas kost ruim 102 euro, tegen minder dan 30 euro in februari.
- Twaalf EU-landen geven 42,6 miljoen vaten brandstof uit reserves vrij, waarvan 20,5 miljoen vaten diesel.
- De Nederlandse economie groeide 0,6 procent op kwartaalbasis en 2,1 procent op jaarbasis.
De les: een recordwinst is een momentopname
Een kop als "hoogste winst in achttien jaar" voelt als een vaststaand gegeven, maar het is een terugblik. De winst van het afgelopen kwartaal is verdiend onder omstandigheden die de markt al maanden kent: een oorlog, verstoorde aanvoer en geraakte raffinaderijen. De koers van een oliemaatschappij weerspiegelt niet wat er gisteren is verdiend, maar wat beleggers voor de komende periode verwachten. Wie op de kop handelt, handelt op informatie die vaak al in de prijs zit.
Daar komt bij dat energiewinsten sterk afhangen van factoren die niemand goed kan voorspellen: hoe lang de verstoring duurt, wanneer raffinaderijen weer opstarten en of vrijgegeven reserves de prijzen drukken. Zoals eerder bleek bij de start van de cijferweek van de grote techbedrijven, kunnen sterk nieuws en een dalende koers prima samengaan. Een vast en emotieloos systeem scheidt de ruis van het signaal door per positie te volgen wat de koers daadwerkelijk doet, niet wat de winstcijfers beloven.
Een recordwinst vertelt wat er is verdiend, niet wat er nog komt. Het systeem volgt per positie de koers, niet de kop.
Dit artikel is bedoeld ter educatie en informatie en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; in het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Genoemde koersen, standen, percentages en uitspraken zijn momentopnames uit openbare bronnen en bewegen gedurende de handelsdag.