De dieselauto verdwijnt in hoog tempo uit het Nederlandse straatbeeld. Nieuwe diesels worden amper nog verkocht en ook naar tweedehands exemplaren is weinig vraag, meldt de NOS. De oorzaak is een prijsverhouding die in korte tijd is omgedraaid: de adviesprijs van diesel ligt nu rond 2,77 euro per liter, terwijl benzine op 2,71 euro staat.
Een voordeel dat verdampte
Jarenlang was de rekensom voor een dieselrijder eenvoudig. Wie veel kilometers maakte, was met een diesel goedkoper uit, omdat de brandstof aan de pomp minder kostte dan benzine. Vóór de oorlog die de Verenigde Staten en Israël eind februari begonnen tegen Iran, lag de adviesprijs van diesel rond 2,03 euro per liter. Benzine kostte toen zo'n 2,26 euro, dus diesel was ongeveer 23 cent per liter goedkoper.
Dat verschil is volledig verdwenen. Sinds het begin van de oorlog is de dieselprijs volgens de NOS omhooggeschoten, met ongeveer 74 cent per liter, ofwel ruim 36 procent. Benzine werd in dezelfde periode zo'n 45 cent duurder, bijna 20 procent. Diesel is daardoor nu enkele centen per liter duurder dan benzine, terwijl het voorheen juist de goedkopere brandstof was.
Voor de veelrijder valt daarmee het belangrijkste argument voor een diesel weg. Het lagere tarief aan de pomp was de reden om voor een diesel te kiezen. Als die besparing verdwijnt, blijft er voor veel kopers weinig over dat de keuze nog rechtvaardigt, en dat is direct terug te zien in de verkoop.
Een markt die implodeert
Het effect is het duidelijkst zichtbaar op de tweedehandsmarkt. "Die markt is echt geïmplodeerd", zegt Niels Oude Luttikhuis tegen de NOS. Hij is eigenaar van ikwilvanmijnautoaf.nl, een bedrijf dat bemiddelt tussen consumenten die hun auto willen verkopen en autobedrijven die auto's opkopen. Zijn positie in het midden van die handel maakt hem een vroege waarnemer van verschuivende vraag.
De lage vraag naar dieselauto's komt volgens de NOS vooral doordat diesel de laatste tijd vaak duurder is dan benzine. Als kopers wegblijven, drukt dat doorgaans op wat een verkoper voor zijn auto kan krijgen. Een dieselrijder die wil overstappen, staat dan voor een lastige keuze: verkopen in een markt zonder kopers, of blijven rijden op de duurste brandstof aan de pomp. De kop van de NOS vat het samen met de uitspraak dat de dieselrijder een uitstervend ras is.
Een trend die al jaren loopt
Het zou te simpel zijn om de daling volledig aan de oorlog toe te schrijven. Het aantal diesels dat in Nederland rondrijdt, daalt al jarenlang. Tien jaar geleden reden er nog bijna 1,4 miljoen diesels rond, blijkt uit cijfers van autobranchevereniging Bovag. Nu zijn dat er nog zo'n 560.000, een afname van ongeveer 840.000 auto's of ruwweg 60 procent.
Die cijfers laten zien dat de prijsschok van dit jaar geen nieuwe trend in gang zet, maar een bestaande trend versnelt. Een markt die al jaren krimpt, krijgt er een extra duw bij op het moment dat het laatste economische voordeel wegvalt. Dat is een patroon dat beleggers vaker tegenkomen: een geleidelijke verschuiving die ineens hard gaat zodra een prijs een bepaalde grens passeert.
Van oliemarkt naar autobranche
Het verhaal begint niet bij de autodealer, maar op de oliemarkt. De spanningen rond Iran hielden de olieprijs de afgelopen maanden hoog, zoals beschreven toen Brent verder opliep na uitspraken over Iran en eerder toen de olie- en gasprijzen naar de hoogste niveaus in jaren stegen. Wat op de grondstoffenmarkt begint, komt via de pomp bij huishoudens terecht.
Daar verandert het gedrag. Huishoudens rekenen opnieuw, en die nieuwe rekensom raakt sectoren die op het eerste gezicht weinig met olie te maken hebben, zoals autohandelaren en opkopers. Brandstofprijzen raken bovendien de koopkracht, een thema dat eerder speelde bij de verlenging van de accijnskorting. Een energieschok werkt zo als een kettingreactie door de economie.
De feiten op een rij
- De adviesprijs van diesel ligt rond 2,77 euro per liter, benzine rond 2,71 euro.
- Vóór de oorlog lag diesel rond 2,03 euro en benzine rond 2,26 euro per liter.
- Diesel werd ongeveer 74 cent duurder, ruim 36 procent; benzine ongeveer 45 cent, bijna 20 procent.
- De Verenigde Staten en Israël begonnen eind februari een oorlog tegen Iran, waarna de dieselprijs omhoogschoot.
- Nieuwe dieselauto's worden amper nog verkocht en de vraag naar tweedehands diesels is laag.
- Niels Oude Luttikhuis van ikwilvanmijnautoaf.nl noemt de markt geïmplodeerd.
- Tien jaar geleden reden er bijna 1,4 miljoen diesels rond in Nederland, nu zo'n 560.000 (Bovag).
De les: een oude rekensom is geen wetmatigheid
Jarenlang gold als vaststaand dat diesel goedkoper tankt dan benzine. Een hele markt was op die aanname gebouwd, van de keuze van de leaserijder tot de prijs van een occasion. Binnen enkele maanden bleek die zekerheid niets meer dan een prijsverhouding, en prijsverhoudingen kunnen draaien. Wie bleef rekenen met de oude cijfers, zat er ineens naast.
Op de beurs werkt het niet anders. Een verband dat lang standhoudt, voelt als een regel, tot het dat niet meer is. Zoals uitgelegd in markttiming versus positietiming, is het verleidelijk om te handelen op een verhaal dat altijd klopte. Maar het verhaal loopt vaak achter op de prijs, zoals ook bleek toen de Dow fors zakte op nieuws rond Iran.
Een vast en emotieloos systeem gaat daarom niet uit van verbanden die gisteren golden. Het volgt per positie wat de koers daadwerkelijk doet, ook als dat ingaat tegen wat jarenlang vanzelfsprekend leek. Zo blijft de ruis van het signaal gescheiden.
Een voordeel dat jarenlang vaststond, kan in enkele maanden verdwijnen. Het systeem rekent niet met de prijs van gisteren; het volgt per positie wat de koers vandaag doet.
Dit artikel is bedoeld ter educatie en informatie en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; in het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Genoemde koersen, standen, percentages en uitspraken zijn momentopnames uit openbare bronnen en bewegen gedurende de handelsdag.