De Zuid-Koreaanse beurs beleefde dinsdag haar zwaarste dag sinds het begin van het conflict tussen de VS en Iran in maart. De Kospi sloot 10,8 procent lager op 6.023,66 punten, het laagste niveau sinds april, nadat de handel meermaals tijdelijk werd stilgelegd. Samsung Electronics verloor 13,4 procent, volgens Reuters het grootste dagverlies in bijna twee decennia, en SK Hynix kelderde 14,7 procent. De twee chipreuzen zijn samen goed voor ongeveer de helft van de index, en dus ging Seoul mee de diepte in. Opvallend: Europa trok zich er weinig van aan en opende juist hoger.
Van barometer tot epicentrum
Wat in Seoul gebeurt, is meer dan een lokaal probleem. "Samsung en SK Hynix vormen de eerste liquide marktreactie op ontwikkelingen die de wereldwijde AI-vraag raken", zei Jung In Yun van Fibonacci Asset Management tegen CNBC. "Vooral SK Hynix is een belangrijke barometer geworden vanwege zijn positie in high-bandwidth memory, een van de meest kritieke onderdelen in de AI-toeleveringsketen." Diezelfde barometer stond al een week op storm: Citigroup verlaagde Zuid-Korea op maandag 20 juli naar 'neutraal' vanwege de extreme volatiliteit in chipaandelen, en vrijdag zakte de Kospi op een gegeven moment al 6,1 procent, waarna de beurs van Seoul de programmahandel kort stillegde.
Dinsdag ging het hard. De Korea Exchange activeerde na de opening opnieuw een zogeheten sidecar, een automatische rem op de verkoopgolf, voor de 22e keer dit jaar. De in New York genoteerde aandelen SK Hynix sloten maandag al 7,5 procent lager op 143,02 dollar, voor het eerst onder de introductieprijs van 149 dollar van het Nasdaq-debuut eerder deze maand. Woensdag komt het bedrijf met kwartaalcijfers, de eerste sinds die beursgang, op dezelfde dag als Microsoft, Meta en het rentebesluit van de Fed.
China drukt op twee knoppen tegelijk
De directe aanleiding voor de verkoopgolf komt uit China, en wel via twee routes. Ten eerste het beursdebuut van geheugenchipmaker CXMT in Shanghai, dat maandag de wereldwijde chip-uitverkoop al aanjoeg: de koers sprong 466 procent omhoog, na een beursgang die volgens AP minstens 8,6 miljard dollar ophaalde, en het bedrijf werd met een waardering van circa 515 miljard dollar het waardevolste beursgenoteerde bedrijf van het Chinese vasteland. Analisten van Seoul Economic Daily schatten dat de achterstand van CXMT op de Koreaanse leiders in high-bandwidth memory is geslonken van ruim vijf naar zo'n drie jaar.
Ten tweede meldde techpublicatie The Information dat een Chinees staatsgesteund bedrijf is begonnen met de massaproductie van eigen DUV-lithografiemachines voor chipmakers SMIC, Hua Hong en CXMT. Daarmee wordt Peking minder afhankelijk van de Nederlandse machinebouwer ASML, waarvan het aandeel op het bericht daalde. "De markt schrok waarschijnlijk van de voortgang van China's capaciteiten in chipmachines", zei aandelenanalist Jing Jie Yu van Morningstar. Zijn oordeel over de reactie: "Wij denken dat de uitverkoop van vandaag grotendeels een kniereflex is en overdreven."
En dan is er nog de AI-financieringsvraag
Onder de Chinese nieuwsstroom sluimert een grotere twijfel: hoe de AI-uitbouw wordt betaald. Nvidia zou volgens berichtgeving onderhandelen over een garantie van 250 miljard dollar waarmee OpenAI een datacentercampus van 10 gigawatt in Ohio kan leasen, een project dat in totaal meer dan 500 miljard dollar kan kosten, terwijl OpenAI geen investment-grade kredietbeoordeling heeft. Daarbovenop wordt gesproken over financiering van tot 350 miljard dollar voor chipaankopen. Bloomberg vatte de zorg samen in één kop: Nvidia's deals van ruim 750 miljard dollar wakkeren de vrees voor circulaire AI-vraag weer aan. En dat slechts dagen nadat SK Hynix en Samsung zelf voor 950 miljard dollar aan AI-deals aankondigden.
"We hebben te maken met ongelooflijke onzekerheid. Niemand heeft enig idee hoe dit AI-proces onze economie gaat beïnvloeden, dus het wordt hoe dan ook hobbelig", zei Owen Lamont van Acadian Asset Management tegen CNBC. Volgens hem vergroten hefboomproducten de uitslagen, met Korea, Hongkong en de VS als belangrijkste markten. Dat was dinsdag zichtbaar: de KORU-ETF, die met een drievoudige hefboom op Koreaanse aandelen inspeelt, verloor in de overnight-sessie ruim 15 procent. Niet iedereen is somber: Sundeep Gantori van Standard Chartered ziet de langetermijnkansen voor geheugenmakers intact, en wijst op ramingen van een prijspiek in 2027.
De standen: crash in Azië, plussen in Europa
- Kospi: 6.023,66 (-10,8 procent, zwaarste dag sinds maart)
- Samsung Electronics: -13,4 procent
- SK Hynix: -14,7 procent
- Nikkei 225: 62.364,92 (-4 procent)
- Kioxia: -18,3 procent
- Taiex: -4,7 procent, TSMC: -3 procent, MediaTek: bijna -10 procent
- Hang Seng: 25.310,85 (+0,4 procent)
- Shanghai Composite: 3.813,31 (-1,2 procent)
- DAX: 25.511,93 (+0,6 procent), CAC 40: 8.450,71 (+0,5 procent), FTSE 100: 10.846,42 (+0,6 procent)
- S&P 500-futures: -0,1 procent, Dow-futures: +0,3 procent
- Olie: ruim -2 procent, bitcoin: circa 63.199 dollar (-2,9 procent)
In Japan verloren naast Kioxia ook Tokyo Electron (ruim 9 procent), Advantest (8 procent) en SoftBank (bijna 5 procent) fors terrein. Maar het beeld was nadrukkelijk geen wereldwijde paniek: Hongkong sloot hoger, Europa opende in het groen en de Amerikaanse futures waren gemengd. De olieprijs daalde ruim 2 procent, na de omslag van vorige week toen Brent nog boven de 100 dollar noteerde.
De les: als twee aandelen de helft van je index zijn
De Kospi verloor dinsdag 10,8 procent. Niet omdat de Zuid-Koreaanse economie in één dag 10,8 procent minder waard werd, maar omdat twee aandelen samen ongeveer de helft van de index bepalen. Wie 'gespreid' in een Korea-tracker zit, zit in werkelijkheid geconcentreerd in één sector, en met een hefboomproduct als KORU wordt diezelfde concentratie nog eens verdrievoudigd. Dat is de eerste les: weet wat je werkelijk bezit, want een indexnaam zegt weinig over het risico eronder.
De tweede les zit in de analistenreacties. Morningstar noemt de uitverkoop overdreven, StoneX-analist Matt Simpson ziet "het wanhoopsdeel van de uitverkoop", Citi ging al een week eerder naar neutraal en Standard Chartered blijft voor de lange termijn positief. Vier professionals, vier verschillende conclusies over dezelfde dag. Een belegger die op meningen vaart, moet kiezen wie er gelijk heeft. Een vast en emotieloos proces hoeft dat niet: het hoeft niet te weten of dit een kniereflex is of het begin van een langere daling, het volgt wat de data doet, per markt. En de data liet dinsdag ook zien dat Europa steeg terwijl Seoul crashte. Er is vrijwel altijd wel ergens een trend, zoals eerder beschreven in markttiming versus positietiming.
Een indexnaam zegt weinig over het risico eronder. Vier analisten, vier meningen; het proces hoeft niet te kiezen wie gelijk heeft.
Dit artikel is bedoeld ter educatie en informatie en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; in het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Genoemde koersen, standen, percentages en uitspraken zijn momentopnames uit openbare bronnen en bewegen gedurende de handelsdag.