Multinationals hebben over 2024 samen 449 miljoen euro aan minimumbelasting betaald aan de Nederlandse schatkist. Dat was het eerste jaar waarin Nederland deze nieuwe heffing toepaste. Het cijfer staat in een antwoord van staatssecretaris Eerenberg van Financiën op Kamervragen, meldt de NOS. Daarmee komt de opbrengst al in het eerste jaar dicht in de buurt van wat bij de invoering werd verwacht: zo'n 466 miljoen euro per jaar.
Een ondergrens van 15 procent
De minimumbelasting komt voort uit een internationale afspraak. Meer dan 140 landen spraken een paar jaar geleden af dat een land extra belasting mag heffen als een multinational ergens minder dan 15 procent belasting over zijn winst betaalt. Die aanvullende heffing trekt het totaal dan alsnog op tot die 15 procent. Het doel is dat grote bedrijven minder ruimte krijgen om belasting te ontwijken door winst onder te brengen in landen met een laag tarief.
De NOS geeft een eenvoudig voorbeeld. Stel dat een onderneming een moederbedrijf in Nederland heeft en een dochterbedrijf op de Bahama's, waar het slechts 10 procent winstbelasting betaalt. Dan mag Nederland het verschil van 5 procent alsnog innen. De ondergrens werkt zo als een vloer onder de belastingdruk, ongeacht waar de winst formeel wordt geboekt.
Belangrijk is de afbakening. De regel geldt alleen voor grote bedrijven met een wereldwijde omzet van 750 miljoen euro of meer. Kleinere ondernemingen vallen er dus buiten. Het gaat nadrukkelijk om de groep die door haar omvang en internationale structuur het meeste ruimte had om winst te verschuiven.
Dicht bij de raming
Tot nu toe hebben zo'n 200 multinationals in Nederland samen 449 miljoen euro aan minimumbelasting afgedragen over 2024. Afgezet tegen de verwachte jaarlijkse opbrengst van zo'n 466 miljoen euro is dat ruim 96 procent van de raming, een verschil van ongeveer 17 miljoen euro. Gemiddeld komt het neer op ruwweg 2,2 miljoen euro per bedrijf, al zegt een gemiddelde weinig over de spreiding: enkele grote afdrachten kunnen het totaal domineren.
Voor de overheidsfinanciën is een opbrengst die zo dicht bij de raming ligt relevant. Een begroting rust op aannames over wat belastingen opleveren, en een nieuwe heffing is altijd lastig te schatten. Dat het eerste jaar in de buurt van de verwachting uitkomt, maakt de post voorspelbaarder. Wat er gebeurt als overheidsfinanciën uit het lood raken, beschreven we eerder in ons stuk over een recordschuld boven de Europese grens.
Het bedrag staat nog niet vast
Er zit wel een voorbehoud aan het cijfer. Het bedrag kan nog veranderen, meldt de NOS. In principe hadden bedrijven tot eind augustus van dit jaar de tijd om aangifte te doen. Het gaat dus om een tussenstand, geen eindafrekening. Correcties of late aangiftes kunnen het totaal over 2024 nog in beide richtingen bijstellen.
Dat maakt het verstandig om het cijfer niet te zwaar te wegen. Eén jaar is bovendien een smalle basis. Of de minimumbelasting structureel rond deze opbrengst blijft, hangt af van hoe bedrijven hun structuren de komende jaren aanpassen. Een heffing die belastingontwijking moet ontmoedigen, levert per definitie minder op naarmate bedrijven hun winst minder laag belast onderbrengen.
Wat betekent dit voor beleggers?
Voor beleggers in grote internationale ondernemingen is de minimumbelasting vooral een structureel gegeven. Waar bedrijven eerder wereldwijd onder de 15 procent uitkwamen, kan de effectieve belastingdruk door de aanvullende heffing stijgen. Dat raakt de nettowinst, niet de omzet. Bij het lezen van kwartaalcijfers is het daarom nuttig om te kijken of een veranderde belastingdruk een rol speelt in de winstontwikkeling, zoals bij de kostenkeuzes van grote techbedrijven deze week ook de vraag is wat er onder de streep overblijft.
Tegelijk is de 449 miljoen euro een totaal over zo'n 200 bedrijven, zonder uitsplitsing per onderneming. Het nieuws zegt dus meer over de werking van de afspraak dan over de koers van een individueel aandeel. Dat onderscheid tussen beleidsnieuws en koersbeweging is precies waar beleggers vaak de mist in gaan.
De feiten op een rij
- Multinationals betaalden over 2024 samen 449 miljoen euro aan minimumbelasting in Nederland.
- 2024 was het eerste jaar waarin Nederland deze belasting toepaste.
- Het cijfer komt uit een antwoord van staatssecretaris Eerenberg van Financiën op Kamervragen.
- Bij de invoering werd een opbrengst van zo'n 466 miljoen euro per jaar verwacht.
- Meer dan 140 landen spraken af dat winst minimaal tegen 15 procent wordt belast.
- De regel geldt alleen voor bedrijven met een wereldwijde omzet van 750 miljoen euro of meer.
- Tot nu toe hebben zo'n 200 multinationals in Nederland betaald.
- Het bedrag kan nog veranderen; bedrijven hadden tot eind augustus de tijd voor aangifte.
De les: beleid verandert de cijfers, niet de discipline
Belastingnieuws voelt groot, maar de doorwerking op een individuele koers is zelden direct te voorspellen. Een hogere belastingdruk kan de nettowinst van sommige multinationals raken, terwijl andere er nauwelijks iets van merken. Wie op basis van zo'n kop een conclusie trekt over een specifiek aandeel, gokt op een verband dat de markt mogelijk al lang heeft ingeprijsd. Zoals eerder bij de studieschuld die voor het eerst daalde gaat het om nuttige context, geen handelsaanwijzing.
Het systeem maakt daarom het onderscheid tussen het verhaal en de prijs. Beleidsnieuws is een signaal over de omgeving, geen feit over de richting van een aandeel. Een vast en emotieloos systeem volgt per positie wat de koers daadwerkelijk doet, en laat de interpretatie van belastingregels niet het handelen bepalen.
Een nieuwe belasting verandert de omgeving, niet de regels van het systeem. Dat volgt per positie de koers, niet de kop.
Dit artikel is bedoeld ter educatie en informatie en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; in het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Genoemde koersen, standen, percentages en uitspraken zijn momentopnames uit openbare bronnen en bewegen gedurende de handelsdag.