Het aantal startende bedrijven in Nederland is in het derde kwartaal met ruim 15 procent gestegen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Dat meldt de Kamer van Koophandel (KVK), volgens de NOS. Het is de sterkste stijging in jaren. Op dezelfde ochtend bleek dat de prijzen van koopwoningen in september licht zijn gedaald ten opzichte van augustus, meldde NU.nl. Twee graadmeters voor de Nederlandse economie die elk een eigen kant van het verhaal vertellen: meer mensen beginnen voor zichzelf, terwijl de woningmarkt even op adem lijkt te komen.
Starters: vooral eenmanszaken
De KVK telde in het derde kwartaal 62.395 starters, zoals de organisatie nieuwe bedrijven noemt. Vooral het aantal eenmanszaken nam toe. Ruim acht op de tien starters zijn zzp'ers, zelfstandigen zonder personeel. Het aantal zelfstandigen zonder personeel ligt daarmee 20 procent hoger dan een jaar eerder, aldus de NOS. De groei van het ondernemerschap komt dus vooral uit één hoek: mensen die op eigen rekening hun diensten aanbieden, zonder werknemers in dienst.
Opvallend is dat deze groei plaatsvindt in een periode waarin de politiek juist probeert het gebruik van zzp'ers terug te dringen. "Ondanks discussies over schijnzelfstandigheid en maatregelen om het gebruik van zzp'ers terug te dringen, blijft deze vorm van ondernemerschap een belangrijk onderdeel van de economie", schrijft de KVK. Van schijnzelfstandigheid is sprake als iemand op papier een zzp'er is, maar in de praktijk hetzelfde werk doet als een werknemer. Al tien jaar worstelt de politiek met de zzp-regels, en de cijfers laten zien dat de stroom nieuwe zelfstandigen daardoor niet is opgedroogd.
Het past in een breder beeld van een flexibele arbeidsmarkt. Zoals eerder beschreven zag uitzendconcern Randstad juist meer vraag naar flexibele krachten, omdat bedrijven in onzekere tijden liever een flexibele schil aanhouden. Of de groei van het aantal zzp'ers voortkomt uit ondernemingszin of uit bedrijven die liever geen vaste contracten aanbieden, valt uit de cijfers zelf niet af te leiden.
Minder bedrijven stoppen
Tegenover de groei van het aantal starters staat een daling van het aantal stoppers. In het derde kwartaal werden 36.610 bedrijven opgeheven, 4,3 procent minder dan een jaar eerder. Het aantal faillissementen steeg licht, met nog geen procent. Wie de starters en de opheffingen naast elkaar legt, komt op een nettogroei van ongeveer 25.785 bedrijven in één kwartaal, al zegt dat saldo niets over de omvang of de omzet van die bedrijven.
Op 1 oktober stonden er in totaal ruim 2,6 miljoen bedrijven ingeschreven bij de KVK. Dat is 1,5 procent meer dan een jaar geleden. Een groeiend bedrijvenbestand en een licht stijgend aantal faillissementen kunnen prima naast elkaar bestaan: hoe meer bedrijven er zijn, hoe meer er ook in de problemen kunnen komen. Het tempo van die faillissementen is voorlopig beperkt.
Woningmarkt koelt een tikje af
Aan de andere kant van de economie bewoog de woningmarkt in september de andere kant op. De prijzen voor koopwoningen daalden licht ten opzichte van augustus, en ook het aantal verkochte woningen nam af, meldde NU.nl. Toch blijft het kopen van een woning kostbaar. De prijzen liggen nog altijd bijna 3 procent hoger dan een jaar geleden.
Een daling van maand op maand is iets anders dan een trendbreuk. Eén maand met lagere prijzen en minder transacties zegt weinig zolang de jaarvergelijking positief blijft. Voor huishoudens telt bovendien vooral de totale rekening. Eerder deze week bleek al dat vaste lasten als post en treinkaartjes duurder worden, en in de Verenigde Staten zakte het consumentenvertrouwen naar het laagste punt in jaren. Een woningmarkt die even pauzeert, past in dat beeld van een voorzichtiger consument.
Twee cijfers, twee richtingen
Het is verleidelijk om uit deze twee berichten één conclusie te trekken over de Nederlandse economie. Meer starters en minder opheffingen wijzen op veerkracht. Lagere huizenprijzen en minder verkopen kunnen wijzen op terughoudendheid. Beide beelden kloppen tegelijk, omdat ze over verschillende delen van de economie gaan en over verschillende periodes: het ene cijfer beslaat een kwartaal, het andere één maand.
De feiten op een rij
- Het aantal startende bedrijven steeg in het derde kwartaal met ruim 15 procent op jaarbasis, de sterkste stijging in jaren
- De KVK telde 62.395 starters, waarvan ruim acht op de tien zzp'ers
- Het aantal zelfstandigen zonder personeel ligt 20 procent hoger dan een jaar eerder
- In het derde kwartaal werden 36.610 bedrijven opgeheven, 4,3 procent minder dan een jaar eerder
- Het aantal faillissementen steeg licht, met nog geen procent
- Op 1 oktober stonden ruim 2,6 miljoen bedrijven ingeschreven, 1,5 procent meer dan een jaar geleden
- De prijzen van koopwoningen daalden in september licht ten opzichte van augustus, en er werden minder woningen verkocht
- Koopwoningen zijn nog altijd bijna 3 procent duurder dan een jaar geleden
De les: één cijfer is nog geen trend
Macrocijfers als deze halen makkelijk de krant, en elk cijfer lijkt een richting te geven. Een stijging van ruim 15 procent klinkt als een opleving, een dalende huizenprijs klinkt als een kentering. Maar een kwartaalcijfer of een maandcijfer is een momentopname. Pas over meerdere periodes wordt zichtbaar of iets een trend is of ruis. Zoals eerder beschreven bij de recordwinsten van bedrijven is een sterk macrobeeld bovendien niet hetzelfde als een stijgende koers.
Daarom vertaalt het systeem macronieuws niet direct naar een positie. Het kijkt niet naar de kop over starters of huizenprijzen, maar volgt per positie wat de koers daadwerkelijk doet. Nieuws is een signaal, geen feit. Een vast en emotieloos systeem helpt de ruis van het signaal te scheiden, juist op dagen waarop de cijfers twee kanten op wijzen.
Eén kwartaal is geen trend en één maand is geen kentering. Het systeem laat zich niet leiden door het verhaal achter een macrocijfer; het volgt per positie wat de prijs doet.
Dit artikel is bedoeld ter educatie en informatie en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; in het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Genoemde koersen, standen, percentages en uitspraken zijn momentopnames uit openbare bronnen en bewegen gedurende de handelsdag.