Het kabinet trekt in totaal 52,4 miljoen euro uit om een tweedehands elektrische auto binnen bereik te brengen van huishoudens met een klein inkomen. Wie een inkomen heeft van 12.500 tot en met 27.533 euro kan tot 6000 euro subsidie krijgen bij de aanschaf van zo'n occasion, meldt NOS. De regeling werd maandag bekend en moet lagere inkomens compenseren voor de hogere energie- en brandstofprijzen.
Wat de regeling doet
De subsidie richt zich op de tweedehandsmarkt en niet op de nieuwverkoop. Voor de hele regeling is 52,4 miljoen euro gereserveerd, een bescheiden bedrag naast de miljarden die elders in de begroting rondgaan. Staatssecretaris Bertram van Infrastructuur en Waterstaat noemde het van groot belang dat ook mensen met een smalle beurs de overstap kunnen maken naar een elektrische auto en kunnen profiteren van de voordelen hiervan.
Het bedrag hangt af van het inkomen. De laagste groep die NOS noemt, met een inkomen van 12.500 tot en met 27.533 euro, komt in aanmerking voor 6000 euro. Opvallend is de kop waaronder NOS het nieuws bracht: de subsidie zou vooral interessant zijn voor middeninkomens, terwijl het kabinet de regeling presenteert als steun voor de lagere inkomens. Dat verschil zegt iets over de praktijk van zo'n staffel, want een subsidie verlaagt de aanschafprijs, maar het restant moet nog wel gefinancierd worden.
Waarom de tweedehandsmarkt het knelpunt is
Sectoreconoom Rico Luman van ING, gespecialiseerd in transport en logistiek, wijst op het patroon achter de regeling. "We weten dat particulieren minder vaak elektrisch rijden en dit is een manier om ze mee te krijgen", zegt hij tegen NOS. Volgens hem verdwijnen veel zakelijke elektrische auto's na een aantal jaar naar het buitenland, omdat er te weinig particulieren zijn die ze aanschaffen. "Met die subsidie kun je dat tegengaan."
Daar zit de economische kern van het nieuws. De Nederlandse elektrische vloot is grotendeels zakelijk opgebouwd, en die auto's komen na een aantal jaar op de tweedehandsmarkt terecht. Blijft de particuliere vraag achter, dan vertrekken ze naar landen waar die vraag er wel is. Zo'n auto is voor de lagere inkomensgroepen op dit moment namelijk vaak te duur, constateert NOS.
De consument koopt vaker, maar kleiner
Terwijl het kabinet de aanschaf van een elektrische occasion subsidieert, houdt de Nederlandse consument elders de hand op de knip. In de eerste zes maanden van dit jaar deden Nederlanders 170 miljoen online aankopen, 3 procent meer dan een jaar eerder, blijkt uit cijfers van brancheorganisatie Thuiswinkel.org. Doordat er per aankoop iets minder werd uitgegeven, bleef het totale aankoopbedrag nagenoeg gelijk op zo'n 17 miljard euro.
"Voor het eerst sinds covid geven we minder uit maar aan de andere kant doen we nog evenveel aankopen", zegt directeur Marlene ten Ham van Thuiswinkel.org. Vooral online geboekte reizen vielen terug; de organisatie ziet al langer een daling van het aantal vliegtickets, accommodaties en pakketreizen dat online wordt geboekt. Tegelijk neemt de concurrentie van buitenlandse webshops hard toe, met name Chinese, waar Nederlanders dit voorjaar vooral klus- en tuinproducten kochten.
Dat beeld sluit aan bij een tweede bericht van dinsdag. Luxeproducten worden voor een steeds grotere groep consumenten te duur, meldt NU.nl, en vooral de middenklasse geeft minder uit aan dure tassen, schoenen en kleding. Voor grote luxemerken wordt het daardoor moeilijker om klanten te vinden. Dezelfde druk op het huishoudboekje kwam eerder deze maand terug bij de verlengde accijnskorting en bij de looneis van FNV.
Een begroting van 517 miljard euro zonder scherpe doelen
Een week na Prinsjesdag legde de Algemene Rekenkamer in een brief aan de Tweede Kamer de vinger op een andere plek. Het kabinet wil in 2027 517 miljard euro uitgeven, maar bij veel ministeries ontbreekt een duidelijk plan of doel, schrijft de Rekenkamer. Waar wel een doel staat, blijft vaag of het haalbaar is. "Slechts enkele ministers stellen controleerbare hoofddoelen", staat in de brief; alleen de begrotingen van Economische Zaken, Klimaat en Groene Groei, Financien, Infrastructuur en Waterstaat en Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening bevatten concrete en meetbare doelen.
De Rekenkamer noemt verder dat er structureel te weinig geld is voor het noodzakelijke onderhoud van wegen en het spoornet, dat het de vraag is of de extra miljarden voor defensie en de landbouwsector nuttig besteed worden en dat de bezuinigingen op de ambtenarij niet goed doordacht zijn. De cijfers in de Miljoenennota zijn volgens de brief beter te snappen dan voorgaande jaren, maar zonder duidelijke doelen wordt het voor de Tweede Kamer lastig om het kabinet te controleren. Wie begrotingsnieuws als beleggingsinformatie gebruikt, stuit op hetzelfde probleem: een bedrag zegt nog niets over het effect ervan. Dat gold ook voor de Franse recordschuld van eerder deze week.
De feiten op een rij
- Het kabinet reserveert in totaal 52,4 miljoen euro voor subsidie op een tweedehands elektrische auto
- Wie een inkomen heeft van 12.500 tot en met 27.533 euro kan tot 6000 euro subsidie krijgen, meldt NOS
- De regeling moet lagere inkomens compenseren voor de hogere energie- en brandstofprijzen
- Volgens ING-econoom Rico Luman verdwijnen veel zakelijke elektrische auto's na een aantal jaar naar het buitenland bij te weinig particuliere vraag
- Nederlanders deden in de eerste zes maanden 170 miljoen online aankopen, 3 procent meer dan een jaar eerder
- Per aankoop werd iets minder uitgegeven, waardoor het totale aankoopbedrag nagenoeg gelijk bleef op zo'n 17 miljard euro
- Luxemerken zien de middenklasse afhaken bij dure tassen, schoenen en kleding, meldt NU.nl
- De Algemene Rekenkamer mist bij veel ministeries duidelijke doelen bij de 517 miljard euro die het kabinet in 2027 wil uitgeven
De les: een subsidiepot is geen omzet
Vier berichten van dezelfde dinsdag, en geen ervan is een koers. Een subsidieregeling is een politiek besluit met een budget eraan vast. Een halfjaarcijfer van een brancheorganisatie is een terugblik op transacties die al gedaan zijn. Kritiek van de Rekenkamer is een oordeel over begrotingsstukken. Samen vormen ze een geloofwaardig verhaal over het Nederlandse huishoudboekje, maar geen ervan zet een prijs op een scherm.
Juist bij dit soort nieuws is de verleiding groot om de lijn door te trekken naar de beurs. Een middenklasse die minder aan luxe uitgeeft, leest als een direct verhaal over luxeaandelen, en een subsidie op elektrische occasions leest als steun voor wie die auto's verkoopt. Maar consumentengedrag verschuift over kwartalen, terwijl koersen elke seconde opnieuw een oordeel vormen. De kans is groot dat de markt die verschuiving al maanden meeweegt, ruim voordat een brancheorganisatie het cijfer publiceert. Dat verschil tussen het moment van het nieuws en het moment van een positie kwam eerder aan bod in markttiming versus positietiming.
Een vast en emotieloos systeem doet daarom niets met een subsidiebedrag of een halfjaarrapport. Het weegt geen beleid en leest geen brieven aan de Tweede Kamer, maar volgt per positie wat de koers daadwerkelijk doet. Verandert de bestedingsdruk van de Nederlandse consument echt iets aan wat een beursgenoteerd bedrijf verdient, dan wordt dat zichtbaar in de prijs en niet in de kop erboven.
Een subsidiepot is beleid, geen omzet. Het systeem volgt per positie wat de koers doet, niet wat het kabinet aankondigt.
Dit artikel is bedoeld ter educatie en informatie en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; in het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Genoemde koersen, standen, percentages en uitspraken zijn momentopnames uit openbare bronnen en bewegen gedurende de handelsdag.