De Shiller CAPE-ratio van de S&P 500 staat boven de 40, de hoogste stand sinds de dotcom-bubbel, meldt Yahoo Finance. Die mijlpaal valt samen met een discussie die onder particuliere beleggers steeds vaker opduikt: hoe breed gespreid is een breed indexfonds eigenlijk nog? Volgens vermogensbeheerder Kenny Polcari hebben veel bezitters van een S&P 500-fonds meer technologie in portefeuille dan ze zelf denken.
Een brede index die smal leunt
Polcari zegt dat beleggers in marktgewogen S&P 500-fondsen eerst hun blootstelling aan technologie moeten bekijken, voordat ze er techgerichte ETF's bij nemen of een volgende koersdaling aangrijpen, meldt Yahoo Finance. Een ETF is een beursgenoteerd fonds dat een index of thema volgt. Zijn punt is niet dat technologie slecht is, maar dat de weging in een index vaak groter is dan het etiket doet vermoeden.
Dat heeft een eenvoudige oorzaak. In een marktgewogen index telt elk bedrijf mee naar zijn beurswaarde. Hoe harder de grootste bedrijven stijgen, hoe zwaarder ze in de index gaan wegen. Een fonds met honderden namen kan zo in de praktijk sterk afhangen van een handvol reuzen. Dat speelde eerder ook bij de opname van Tesla in de S&P 500, toen indexfondsen een groot bedrijf in één keer moesten inpassen.
Dubbel geteld via een tech-ETF
Hoe dat uitpakt, laat een vergelijking van twee bekende techfondsen zien. De Vanguard Tech ETF, met ticker VGT, en de iShares Tech ETF, met ticker IYW, zijn allebei sterk geconcentreerd in Nvidia, Apple en Microsoft, meldt Yahoo Finance. Over een periode van vijf jaar lopen ze wel duidelijk uiteen op kosten en op het risico dat een belegger ermee loopt.
Dat raakt precies de waarschuwing van Polcari. Als een marktgewogen S&P 500-fonds al veel technologie bevat, kan een tech-ETF erbij deels dezelfde blootstelling een tweede keer toevoegen. Dezelfde afweging speelt bij de vergelijking tussen de Vanguard S&P 500 ETF en de Invesco QQQ, die volgens Yahoo Finance tot de populairste ETF's ter wereld horen. Twee fondsen met een ander etiket kunnen zo toch op dezelfde motor draaien.
Ook aan de inkomstenkant is het etiket niet alles. Het fonds QQQI trekt beleggers met hoge maandelijkse uitkeringen uit opties op de Nasdaq-100. Volgens een analyse op Yahoo Finance meldde het fonds aan de Amerikaanse belastingdienst dat het grootste deel van die uitkering een terugbetaling van kapitaal was. Dan krijgt een belegger een deel van zijn eigen inleg terug, en dat is iets anders dan rendement.
Een waardering als rond de dotcom-top
De concentratie weegt zwaarder nu de waardering hoog is. De Shiller CAPE-ratio deelt de koers van de index door de gemiddelde, voor inflatie gecorrigeerde winst over de afgelopen tien jaar. Zo worden goede en slechte winstjaren uitgemiddeld. Een stand boven de 40 is volgens Yahoo Finance de hoogste sinds de dotcom-bubbel. Het zegt iets over het niveau van de verwachtingen, niet over wanneer die worden bijgesteld.
Daar komt een risico bij dat in deze markt steeds vaker wordt benoemd. AI is de motor van de huidige beurs, schrijft Yahoo Finance, maar het registratiedocument van Anthropic voor zijn beursgang noemt zelf de mogelijkheid dat AI de mensheid zou kunnen uitroeien. Hetzelfde stuk wijst er ook op dat wegblijven uit de markt een prijs heeft, als AI uiteindelijk vooral de productiviteit verhoogt. Beide scenario's worden dus tegelijk in de koersen gewogen.
Wat een tegenligger doet
Een voorbeeld van het omgekeerde effect komt uit de energiesector. In de afgelopen vijf handelsdagen steeg ExxonMobil 2,7 procent, terwijl de S&P 500 1,0 procent daalde, meldt Yahoo Finance. Dat is een verschil van 3,7 procentpunt in één week. Wie ExxonMobil naast een indexfonds bezit, heeft het marktrisico al via dat fonds in handen.
De vraag die de analyse stelt, is dan of een grote aparte positie meer van hetzelfde risico toevoegt of juist een tegenwicht vormt. Dat hangt af van hoe het aandeel zich verhoudt tot de rest van de portefeuille. Die afweging speelt nu de rente hoog staat, zoals eerder beschreven bij de oplopende dertigjaarsrente en bij het lage dividendrendement van de S&P 500.
De feiten op een rij
- De Shiller CAPE-ratio van de S&P 500 staat boven de 40, de hoogste stand sinds de dotcom-bubbel
- Vermogensbeheerder Kenny Polcari wijst op de techweging in marktgewogen S&P 500-fondsen
- De Vanguard Tech ETF (VGT) en de iShares Tech ETF (IYW) zijn sterk geconcentreerd in Nvidia, Apple en Microsoft
- Die twee fondsen lopen over vijf jaar duidelijk uiteen op kosten en risico
- De Vanguard S&P 500 ETF en de Invesco QQQ horen tot de populairste ETF's ter wereld
- QQQI meldde dat het grootste deel van zijn uitkering een terugbetaling van kapitaal was
- ExxonMobil steeg in vijf handelsdagen 2,7 procent, terwijl de S&P 500 1,0 procent daalde
- Het beursregistratiedocument van Anthropic noemt het risico dat AI de mensheid kan uitroeien
De les: het etiket is niet de inhoud
Een fondsnaam belooft spreiding, een ticker belooft een thema en een uitkering belooft inkomen. Pas wie kijkt wat er werkelijk in zit en wat er werkelijk wordt uitgekeerd, ziet welk risico er in de portefeuille zit. Een hoge waarderingsratio als de CAPE is daarbij een signaal over verwachtingen, geen feit over de koers van morgen.
Handelen op een waarderingsgetal is proberen de markt te timen, en dat is iets anders dan per positie volgen wat er gebeurt. Dat verschil staat centraal in markttiming versus positietiming. Een CAPE boven de 40 kan lang hoog blijven, of snel dalen; het getal zelf zegt daar niets over.
Een vast en emotieloos systeem kijkt daarom niet naar het etiket of naar een ratio in de krant. Het volgt per positie wat de koers daadwerkelijk doet, en weegt zo elke positie op zichzelf. Zo blijft de ruis van het signaal gescheiden.
Een fondsnaam is een etiket, geen spreiding. Het systeem kijkt niet naar de verpakking; het volgt per positie wat de koers doet.
Dit artikel is bedoeld ter educatie en informatie en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; in het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Genoemde koersen, standen, percentages en uitspraken zijn momentopnames uit openbare bronnen en bewegen gedurende de handelsdag.